Κυριακή, 13 Αυγούστου 2017

Πανελλήνια Συνάντηση Θεολόγων: «Ορθόδοξη Εκκλησία και ταυτότητες στο σύγχρονο κόσμο»


Ο Πανελλήνιος Θεολογικός Σύνδεσμος «ΚΑΙΡΟΣ για την αναβάθμιση της θρησκευτικής εκπαίδευσης» σας καλεί σε Πανελλήνια Συνάντηση Θεολόγων, από την Παρασκευή 6 έως την Κυριακή 8 Οκτωβρίου 2017 στην Αθήνα, Ελληνογαλλική Σχολή Ουρσουλινών (Ψυχάρη 10, Ν.Ψυχικό) με σκοπό τη συνάντηση θεολόγων από όλα τα μέρη της Ελλάδας με θέμα:

"Ορθόδοξη Εκκλησία και ταυτότητες στο σύγχρονο κόσμο"

Πίσω από τη διαμάχη για τα Θρησκευτικά βρίσκεται ένας ευρύτερος φόβος μήπως σ’ έναν κόσμο ραγδαίων αλλαγών χάνεται η ταυτότητά μας: εθνική, πολιτιστική, θρησκευτική, κ.ά. μέσα σε μια παγκόσμια χοάνη. Από την Εκκλησία επιζητείται ν’ αποτελέσει ανάχωμα. Να οριοθετήσει με θεολογικό λόγο το «δικό μας» από το «ξένο», ακόμα και να προσωποποιήσει τη διαφορά ή ακόμη και να αποκλείσει την ετερότητα από μια «καθαρή» κοινωνία πιστών.

Είναι, όμως, αυτός ο ρόλος της Εκκλησίας; Είναι η ταυτότητα του Χριστιανού κάτι ανιστορικό και στατικό ή διαμορφώνεται διαρκώς μέσα από την παράδοση στην αγάπη του «ξένου» αποκαλυπτόμενου Θεού; Από την άλλη, είναι το σύγχρονο κράτος, η νεωτερικότητα ή και η ύστερη νεωτερικότητα εξ ορισμού ασύμβατα ή και αντίπαλα προς την ταυτότητα του Ορθόδοξου Χριστιανού; Κι ακόμα, πώς η Εκκλησία διαμορφώνει η ίδια την ταυτότητά της μέσα στη λειτουργία και τις δομές της; Πώς προσδιορίζεται ο χριστιανός στον σύγχρονο κόσμο των δικαιωμάτων, των φυλετικών ταυτοτήτων, της αντιπροσώπευσης;

Αυτά και άλλα ερωτήματα θα συζητηθούν στις στρογγυλές τράπεζες της Πανελλήνιας Συνάντησης Θεολόγων με επιστήμονες διεθνούς κύρους και θεολόγους από όλα τα μέρη της Ελλάδας. Τα συμπεράσματα των θεολογικών συζητήσεων θα ζυμωθούν και θα μετασχηματισθούν σε διδακτικές προτάσεις για τη σχολική τάξη, τις οποίες οι συνάδελφοι θα έχουν την ευκαιρία να ζήσουν στην πράξη στη διάρκεια των παιδαγωγικών εργαστηρίων της συνάντησης.

Γενική συμμετοχή ορίζεται σε 20 Ευρώ. Νέοι/αδιόριστοι θεολόγοι, νέοι ερευνητές, φοιτητές/τριες, 10 Ευρώ. Η τιμή περιλαμβάνει φάκελο Συνεδρίου, 3 ημέρες καφέδες και γεύμα τελευταίας ημέρας, συμμετοχή σε τρία εργαστήρια και βεβαίωση παρακολούθησης και συμμετοχής.

Οι εγγραφές γίνονται με κατάθεση χρημάτων στον λογαριασμό με αρ. 474002101064797 της ALPHABANK στον οποίο θα πρέπει να φαίνεται το όνομα του καταθέτη. Κατόπιν θα αποστέλλεται στην ηλ. διεύθυνση kairos.theologoi@gmail.com ειδοποίηση είτε με σαρωμένο αντίγραφο κατάθεσης ή με το όνομα και τον αριθμό καταθετηρίου. Οι εγγραφές αρχίζουν από 25 Αυγούστου. Μπορούν να γίνουν απευθείας στη Γραμματεία την ημέρα της έναρξης, αλλά στην περίπτωση αυτή θα κοστίζουν 25 και 13 ευρώ αντίστοιχα, γιατί θα χρειαστεί επανυπολογισμός των ομάδων στα παιδαγωγικά εργαστήρια.

Το ακριβές πρόγραμμα, οι περιγραφές των παιδαγωγικών εργαστηρίων και οδηγίες μετάβασης και παραμονής στην Αθήνα θα ανακοινωθούν σύντομα.

Οργάνωση: Πανελλήνιος Θεολογικός Σύνδεσμος ΚΑΙΡΟΣ

Παρασκευή, 4 Αυγούστου 2017

Αλλο "αλλόδοξος", άλλο "αλλόθρησκος": Ενα σχόλιο μ΄ αφορμή το Π.Δ. 79/2017 περί προαιρετικότητας της προσευχής σε μαθητές "άλλου δόγματος"

Στο Π.Δ. 79/2017 (Περί οργανώσεως και λειτουργίας των Νηπαγωγείων και των Δημοτικών Σχολείων, βλ. Φ.Ε.Κ. 109, τ. Α΄/01.08.2017) που δημοσιεύθηκε τις προηγούμενες ημέρες και στο άρθρο 18 αυτού, αναφέρεται για το θέμα της προσευχής στο Νηπιαγωγείο και στο Δημοτικό ότι "η συμμετοχή των μαθητών άλλου δόγματος στην κοινή προσευχή δεν είναι υποχρεωτική",  διάταξη η οποία, υποτίθεται, ότι καλύπτει, ως προς την μη υποχρεωτικότητα συμμετοχής στην προσευχή και τους μαθητές άλλου θρησκεύματος.

Ετσι, όμως, όπως είναι διατυπωμένη η διάταξη, νομικά δεν τους καλύπτει διότι δεν ξεκαθαρίζεται η (όχι μόνο εννοιολογική, αλλά και η θεολογική και νομική) διαφοροποίηση ανάμεσα στους αλλόδοξους /ετερόδοξους (χριστιανοί: ρωμαιοκαθολικοί και προτεστάντες και λοιπών χριστιανικών ομολογιών) και τους αλλόθρησκους / ετερόθρησκους (Ιουδαίοι  [Εβραίοι)], Μουσουλμάνοι, Ινδουϊστές, κλπ), με αποτέλεσμα η μη υποχρεωτικότητα της προσευχής να παρέχεται και ισχύει, ως δικαίωμα θρησκευτικής ελευθερίας, για χριστιανούς άλλου δόγματος, αλλά (λόγω της εσφαλμένης διατύπωσης της διάταξης) όχι σε μαθητές/-τριες άλλου θρησκεύματος/θρησκείας. 

Υπάρχει, κατά τη γνώμη μου νομοτεχνικό πρόβλημα στη σχετική διάταξη - λόγω της εσφαλμένης διατυπώσεώς της - που αν δεν λυθεί εγκαίρως θα δημιουργήσει πολλά ζητήματα... (Πως π.χ. θα επιτρέψει ο /η νηπιαγωγός ή ο δάσκαλος/ η δασκάλα την μη συμμετοχή στην προσευχή ενός παιδιού που ανήκει σε άλλη θρησκεία, π.χ. τη μουσουλμανική, εφ΄ όσον η διάταξη ομιλεί για δυνατότητα μη συμμετοχής μόνο για παιδιά "άλλου δόγματος"; Το Ισλάμ δεν αποτελεί "άλλο δόγμα", αλλά "άλλη θρησκεία" - και για μαθητές/-τριες "άλλου θρησκεύματος / θρησκείας η διάταξη δεν προβλέπει δυνατότητα απαλλαγής...).

Η διάταξη, τόσο για λόγους ίσης μεταχειρίσεως και σεβασμού στις θρησκευτικές ετερότητες, όσο - και κυρίως εν προκειμένω - για λόγους ισονομίας,  θα πρέπει να επαναδιατυπωθεί ως εξής: "η συμμετοχή των μαθητών άλλου δόγματος ή άλλου θρησκεύματος στην κοινή προσευχή δεν είναι υποχρεωτική". 

Τρίτη, 18 Ιουλίου 2017

Η μόδα των «αποτειχίσεων» και η ορθόδοξη στάση


Είναι γεγονός ότι οι μέρες που διανύουμε είναι από εκκλησιολογικής απόψεως πονηρές και παράδοξες. Μια γενικότερη αναρχία και ασυδοσία λόγων και έργων κυριαρχεί, και σε αυτό τα μέγιστα έχει συμβάλει το διαδίκτυο. Την θέση των ποιμένων και θεολόγων έχει υφαρπάξει ο κάθε τυχάρπαστος θεολογίζων με τον δικό του αυθαίρετο, λαϊκίζοντα, άρα δε και αιρετικό τρόπο. Η Ορθόδοξη εκκλησιολογία ποδοπατείται βάναυσα υπό τα πέλματα όσων εξ επάρσεως, αγνοίας και του συνδυασμού αυτών των δύο παθολογιών βάλλουν με αυθάδεια και αμαρτωλή παρρησία κατά των Ορθοδόξων Επισκόπων και στην ουσία σε βάρος του συνόλου εκκλησιαστικού σώματος.

Μέσα στον συρμό των ημερών εμφανίστηκε δυναμικά τον τελευταίο καιρό η αποτείχιση, σαν η δυνατότητα απόσχισης από τον οικείο Επίσκοπο με βάση τον 15ο κανόνα της Πρωτοδευτέρας Συνόδου. Τι λέει όμως ο περιβόητος αυτός και πολύπαθος, τελευταία, κανόνας; Ότι μπορείς να αποτειχιστείς μόνο σε περίπτωση επίσημα αναγνωρισμένης και καταδικασμένης αίρεσης από Σύνοδο ή τους Πατέρες. Και ρωτώ εύλογα: πού ακριβώς έσφαλε ο Πατριάρχης ως προς την δημόσια διδασκαλία μιας συγκεκριμένης τοιαύτης αιρέσεως; Είπε ποτέ ότι η Εκκλησία μας δεν έχει την πληρότητα της Χάριτος; Μίλησε ποτέ για απροϋπόθετη ένωση με αιρετικούς, αλλοδόξους ή αλλοθρήσκους; Για ποιο δογματικό ατόπημα έχει κάποιος να εγκαλέσει την πρόσφατα συγκληθείσα Αγία και Μεγάλη Σύνοδο στην Κρήτη;

Πέρα από υποθέσεις, αοριστολογίες, φαντασιοκοπήματα και κακοπροαίρετους σχολαστικισμούς, τίποτε σοβαρό δεν ευσταθεί που να στοιχειοθετεί το δικαίωμα κάποιου στην αποτείχιση αυτήν τη στιγμή. Πέρασε στο «ντούκου» τις προηγούμενες μέρες μια βαρυσήμαντη αποκάλυψη του ηγουμένου της Βατοπαιδίου Εφραίμ: ο γέρων Εφραίμ ο Κατουνακιώτης (+1998) τού εκμυστηρεύτηκε πως, όταν λειτουργούσε στην Καλύβη του ζηλωτή γέροντά του Νικηφόρου, μνημόνευε μυστικά τον Πατριάρχη Αθηναγόρα, προκειμένου να μη δημιουργήσει ταραχή στους ζηλωτές πατέρες με τους οποίους συμβίωνε. Ο ίδιος, όπως και ο γέρων Εφραίμ της Αριζόνας, ο νέος αυτός ισαπόστολος της Αμερικής, μαρτυρούν για τον γέροντά τους, μακαριστό Ιωσήφ τον Ησυχαστή (+1959), πως κατόπιν θείου οράματος και πληροφορίας εν προσευχή πήρε το μήνυμα ότι «η Εκκλησία βρίσκεται στην Κωνσταντινούπολη» και έτσι αποχώρησε από την ομάδα των ζηλωτών αγιορειτών, της οποίας ατύπως ηγείτο. Προ ημερών, επίσης, και πάλι η Ιερά Κοινότητα του Αγίου Όρους εξέδωσε ανακοίνωση καθησυχαστική των συνειδήσεων των πιστών και αποτρεπτική των υποψήφιων αποσχίσεων. 

Τι έχουν να πουν για αυτά όλοι οι ενιστάμενοι και οι «αντάρτες»; Πλανήθηκε και ο γερο Ιωσήφ ο Ησυχαστής και ο παπα Εφραίμ ο Κατουνακιώτης; Πλανώνται οι εκπρόσωποι της πλειοψηφίας των αγιορειτών; Ενώ αυτοί, φυσικά, είναι απλανείς και πεφωτισμένοι, ίσως το εκλεκτό μειοψηφούν  λείμμα… Να υπενθυμίσω εν προκειμένω ότι στην εποχή του ο Αθηναγόρας προέβαινε σε ενέργειες πολύ πιο «τολμηρές» από ό,τι σήμερα οι διάδοχοί του. Να φέρω και άλλο παράδειγμα; Για ποιον λόγο δεν αποτειχίστηκε ποτέ ένας άγιος Πορφύριος, ένας άγιος Ιάκωβος Τσαλίκης και λοιποί γίγαντες της σύγχρονης Ορθοδοξίας; Πώς είναι δυνατόν να πλανήθηκαν τόσοι και τόσοι Άγιοι και μερικοί αποτειχισμένοι σήμερα να έχουν τόση σιγουριά στις αποφάσεις τους; Μήπως τελικά ο διάβολος και η πλάνη έκρουσαν και διάβηκαν τη δική τους πόρτα;

Όλα στην πνευματική ζωή συνδέονται μεταξύ τους. Η ορθή πνευματικότητα οδηγεί και σε σωστή εκκλησιολογία και αντίστροφα. Εκείνο προφανώς που δεν γνωρίζουν ή λησμονούν οι εκάστοτε στασιάζοντες είναι ότι η αποστολικότητα και η κανονικότητα μιας τοπικής Εκκλησίας δεν εξαρτάται από το πρόσωπο μοναχά του Επισκόπου της. Η κοινωνία στην πίστη και στην Ευχαριστία με τις λοιπές κανονικές Επισκοπές ανά την οικουμένη παίζει πρωταρχικό ρόλο στην κανονικότητα και αποστολικότητα μιας Επισκοπής και δεν μολύνεται η Εκκλησία από καμιά αιρετική άποψη ή μονομερή ενέργεια μελών της, έστω και αν αυτά τυχαίνει να είναι κληρικοί, ακόμη και Επίσκοποι. Η Εκκλησία εδώ και χρόνια αποφάσισε - και συνεχίζει να το πράττει σε παγκόσμιο επίπεδο - να διαλέγεται με αλλόδοξους και αλλόθρησκους. Αυτό δεν τη μολύνει. Τουναντίον, θα τη μίαινε εξάπαντος ο αυτοεγκλεισμός της στα εθνικιστικά και φονταμενταλιστικά καβούκια ενίων τοπικών Επισκοπών της. Ποιος είναι υπεράνω της Εκκλησίας και των ηγουμένων της; Η αυθαιρεσία και ο ανεπίγνωστος ζηλωτισμός του καθενός; Ποιος τολμά να σχίζει το Σώμα του Χριστού και να διαρρηγνύει την ενότητά του; Δεν κατανοεί και δεν συναισθάνεται, όπως υπογραμμίζει και ο Χρυσόστομος, ότι αυτό συνιστά θανάσιμο και ασυγχώρητο (σχεδόν αυτό εννοεί ο Άγιος) αμάρτημα;

Ο ζηλωτισμός είναι μια ψυχική και πνευματική ασθένεια. Βασική πηγή του, όπως άλλωστε και κάθε πάθους, η υπερηφάνεια. Θεραπεύεται με την υπακοή και την ταπείνωση. Η Εκκλησία είναι το άχραντο και αμόλυντο σώμα του Χριστού. Δεν έχει ανάγκη σωτήρων, αμυντόρων και υπερασπιστών. Στην Εκκλησία μπήκαμε για να σωθούμε, όχι για να τη σώσουμε. Στην τελική, ας δούμε το παράδειγμα της στάσης των σύγχρονων Αγίων, οι οποίοι είχαν κάποια γεύση Χάριτος, και ας τους μιμηθούμε. Ας μην προβαίνουμε σε αυθαίρετες ερμηνείες κάποιων ιερών Κανόνων και γεγονότων της εκκλησιαστικής ιστορίας. Ας έχουμε την εν Πνεύματι διάκριση, η οποία θα μας εξάγει από τα δίχτυα της πλάνης και της αυθαιρεσίας. Και ας θυμόμαστε πάντα τον λόγο του ιερού Χρυσοστόμου: «Κάλλιον πλανάσθαι μετά της Εκκλησίας ή ορθοτομείν εκτός αυτής». Λόγια που ελαφρώς παραλλαγμένα επανέλαβε και έτερος σύγχρονος μέγας: ο όσιος Πορφύριος ο Καυσοκαλυβίτης.

Κ.Ν.

17/7/2017, 

Λάρισα




Τρίτη, 27 Ιουνίου 2017

Θρησκευτικά: Συμφωνία Εκκλησίας - Υπ. Παιδείας: παραμένουν υποχρεωτικά, διατηρούν το ωράριο σε Γυμνάσιο - Λύκειο και τον ορθόδοξο προσανατολισμό τους. Την ικανοποίησή του για την απόφαση της Ιεραρχίας εκφράζει το Ι.Ε.Π.






Συνήλθε σήμερα Τρίτη, 27 Ιουνίου 2017, στην πρώτη Συνεδρία της εκτάκτου Συγκλήσεώς της, η Ιερά Συνοδος της Ιεραρχίας της Εκκλησίας της Ελλάδος, υπό την Προεδρία του Μακαριωτάτου Αρχιεπισκόπου Αθηνών και πάσης Ελλάδος κ. Ιερωνύμου, στην Αίθουσα Συνεδριών της Ιεράς Συνόδου της Ιεραρχίας.

Προ της Συνεδρίας ετελέσθη Αρχιερατική Θεία Λειτουργία στο Καθολικό της Ιεράς Μονής Ασωμάτων Πετράκη, ιερουργήσαντος του Σεβασμιωτάτου Μητροπολίτου Καρπενησίου κ. Γεωργίου.

Περί την 9η πρωινή, στη μεγάλη Αίθουσα των Συνεδριών της Ιεράς Συνόδου, ετελέσθη η Ακολουθία για την έναρξη των εργασιών της Ιεράς Συνόδου. Αναγνωσθέντος του Καταλόγου των συμμετεχόντων Ιεραρχών, διεπιστώθη απαρτία.

Ο Μακαριώτατος Αρχιεπίσκοπος Αθηνών και πάσης Ελλάδος κ. Ιερώνυμος, ως Πρόεδρος του Σώματος της Ιεράς Συνόδου της Ιεραρχίας, προσεφώνησε τα Μέλη Αυτής και αφού ευχαρίστησε τους Σεβασμιωτάτους Αρχιερείς για την προσέλευσή τους στην Συνεδρίαση, ανέφερε τα εξής: «Το θέμα που θα μας απασχολήσει πάλι σήμερα είναι εκείνο της διδασκαλίας εις τα σχολεία μας του μαθήματος των Θρησκευτικών και ειδικώτερα των αναλυτικών λεγομένων προγραμμάτων.
Το Σύνταγμα της χώρας στην παράγραφο 2 του άρθρου 16 προβλέπει τα εξής: ‘’Η παιδεία αποτελεί βασική αποστολή του Κράτους και έχει σκοπό την ηθική, πνευματική, επαγγελματική και φυσική αγωγή των Ελλήνων, την ανάπτυξη της εθνικής και θρησκευτικής συνείδησης και την διάπλασή τους σε ελεύθερους και υπεύθυνους πολίτες’’.

Ομοίως ο Καταστατικός Χάρτης της Εκκλησίας ορίζει στο άρθρο 9, παρ. Ε’ τά εξής: ‘’παρακολουθεί (η Δ.Ι.Σ.) το δογματικόν περιεχόμενον των διά τα σχολεία της Στοιχειώδους και Μέσης Εκπαιδεύσεως προοριζομένων διδακτικών βιβλίων του μαθήματος των Θρησκευτικών’’.
Ούτως εχόντων των πραγμάτων, το Υπουργείον Παιδείας, Θρησκευμάτων και Ερεύνης προέβη εις μεταρρύθμιση των αναλυτικών προγραμμάτων εις τα Θρησκευτικά μαθήματα της στοιχειώδους και μέσης εκπαιδεύσεως σε τέτοιο βαθμό που αναγκασθήκαμε να αποστείλουμε το υπ’ αριθ. 4896/2016 έγγραφό μας προς τον κ. Πρωθυπουργό και τους κ. Αρχηγούς των εις την Βουλήν κομμάτων και να δηλώσουμε δημοσίως ότι ‘’τά προγράμματα αυτά είναι και απαράδεκτα και επικίνδυνα’’».
Ακολούθως αναφέρθηκε στην σύσκεψη της 5ης Οκτωβρίου 2016 για την αντιμετώπιση των σχετικών με τα θρησκευτικά προγραμμάτων υπό την προεδρία του Πρωθυπουργού Αλέξη Τσίπρα και στην κατάληξη των συζητήσεων της συσκέψεως.

Ο Μακαριώτατος επισήμανε ιδιαίτερα το εντατικό και επιμελές έργο της ορισθείσης υπό της Ιεραρχίας τριμελούς εξ Αρχιερέων Επιτροπής αποτελουμένης εκ των Σεβασμιωτάτων Μητροπολιτών Ύδρας, Σπετσών και Αιγίνης κ. Εφραίμ, Μεσογαίας και Λαυρεωτικής κ. Νικολάου και Μεσσηνίας κ. Χρυσοστόμου, οι οποίοι έφεραν τα εξής στοιχεία:
«1. Η συζήτησις άρχισε από μηδενική βάση. Τι άλλο συμβαίνει μετά την ‘’κατάργηση’’ των Φ.Ε.Κ. Β 2906 και Β 2920 της 13ης Σεπτεμβρίου 2016 του τ. Υπουργού κ. Φίλη και ισχύ των Φ.Ε.Κ. Β 2104 και Β 2105 της 19ης Ιουνίου 2017 του νυν Υπουργού κ. Γαβρόγλου.

2. Ορθόδοξος χαρακτήρας του μαθήματος.

3. Έγιναν δεκτές παρεμβάσεις, διορθώσεις, προσθήκες, αφαιρέσεις, προτάσεις της Επιτροπής της Εκκλησίας εις το υλικό διδασκαλίας.

4. Το υλικό μαθητείας που θα αποτελέσει τα βιβλία, τα οποία θα χρησιμοποιηθούν από το σχολικό έτος 2018-2019 πριν τυπωθεί, θα τεθεί εις την διάθεσιν της Εκκλησίας για την απαιτουμένη δογματική παρακολούθηση».

Tέλος, ο Μακαριώτατος Πρόεδρος της Ιεραρχίας επεσήμανε τα εξής: «Εδώ οφείλω να καταθέσω μία δήλωση του Υπουργού κ. Κωνσταντίνου Γαβρόγλου προς εμέ προσωπικώς: αν κάτι προκύψει προβληματικό είμαστε έτοιμοι οι δύο πλευρές να το αντιμετωπίσουμε». 

Παρασκευή, 23 Ιουνίου 2017

Τα νέα προγράμματα σπουδών στα Θρησκευτικά

 Άπό το Υπ. Παιδείας ανακοινώθηκε (20-06-2017) ότι δημοσιεύθηκαν στην Εφημερίδα της Κυβέρνησης τα Προγράμματα Σπουδών για τη διδασκαλία του μαθήματος των Θρησκευτικών στο Δημοτικό́, Γυμνάσιο, Γενικό και Επαγγελματικό Λύκειο.  

Κυριακή, 11 Ιουνίου 2017

Τα νέα βιβλία - φάκελοι του μαθήματος των Θρησκευτικών Γυμνασίου και Λυκείου

Ολοκληρώθηκε από το Ινστιτούτο Εκπαιδευτικής Πολιτικής (Ι.Ε.Π.) η διαδικασία της έκδοσης - ανάρτησης στα "Διαδραστικά Σχολικά Βιβλία", σε ψηφιακή μορφή, των φάκελων - βιβλίων του μαθήματος του Θρησκευτικών και για τις τρεις τάξεις του Γυμνασίου και του Λυκείου. Οι φάκελοι - βιβλία πρόκειται να μοιρασθούν σε έντυπη μορφή για τη διδασκαλία  του μαθήματος από το νέο σχολικό έτος (2017 - 2018). Για να δείτε το φάκελο μαθήματος πατήστε στον τίτλο της κάθε τάξης:



"Η Εκκλησία της Ελλάδος και η χούντα", Καθημερινή, 11.06.2017


 

17 Μαΐου 1967. Η τελετή ενθρόνισης του πρωθιερέα των ανακτόρων και καθηγητή 
Πανεπιστημίου Ιερωνύμου Κοτσώνη ως Αρχιεπισκόπου Αθηνών.
 
Του μητροπολίτου Ανδρέα Νανάκη *

Η δικτατορία του 1967 δεν ήλεγχε την Ιεραρχία της Εκκλησίας της Ελλάδος, αρχής γενομένης από τον Αρχιεπίσκοπο Αθηνών και πάσης Ελλάδος Χρυσόστομο Β΄. Το 1967 συνεχίστηκε η προσπάθεια του Μεταξά για τη χειραγώγηση της Ιεραρχίας, με την επιβολή ως Αθηνών του από Τραπεζούντος Χρυσάνθου, το 1938. Τότε, το Συμβούλιο της Επικρατείας ακύρωσε την εκλογή του κανονικώς εκλεγέντος, υπό του Σώματος της Ιεραρχίας, Αρχιεπισκόπου Δαμασκηνού. Η ηρωική έξοδος του Χρυσάνθου, που αρνήθηκε να ορκίσει τη γερμανόφιλη κυβέρνηση της Κατοχής (1941), όταν χωρίς να παραιτηθεί αποχώρησε από την Αρχιεπισκοπή, επανέφερε στον Θρόνο τον από την Ιεραρχία εκλεγέντα, Αρχιεπίσκοπο Δαμασκηνό.

Η δικτατορία του 1967 αναζήτησε έναν ιδεολογικό σύμμαχο και θεωρητικό καθοδηγητή του ελληνικού λαού, διότι βεβαίως η ίδια από μόνη της δεν μπορούσε να πείσει. Η εκκλησιαστική δομή που βρήκε στην Εκκλησία της Ελλάδος, αλλά και στην υπό την κανονική αναφορά της στο Οικουμενικό Πατριαρχείο Εκκλησία της Κρήτης, με Αρχιεπίσκοπο τον Ευγένιο και την Επαρχιακή του Σύνοδο, δεν εξυπηρετούσε τους ιδεολογικούς της στόχους. Συνεπώς, η δικτατορία αποφασίζει την κατάλυση της κανονικής εκκλησιαστικής τάξης στην Εκκλησία της Ελλάδος. Παύει τον Αθηνών Χρυσόστομο Β΄, διορίζει Αριστίνδην Σύνοδο από αρχιερείς και επιβάλλει ως Αρχιεπίσκοπο τον αρχιμανδρίτη Ιερώνυμο Κοτσώνη.

Η κατάλυση της εκκλησιαστικής κανονικότητας

Η δικτατορία του 1967 αποφάσισε να ελέγξει σύνολο το σώμα της Ιεραρχίας με την τοποθέτηση αρχιερέων, προσκείμενών της. Οι χριστιανικές αδελφότητες είχαν ισχυρές προσβάσεις στην ελληνική κοινωνία. Με τα έντυπά τους, «Ζωή», «Σωτήρ», «Ακτίνες», «Ελληνικό Φως», τους κύκλους, και τις συναθροίσεις, ασκούσαν επιρροή στην ελληνική πραγματικότητα. Η προσπάθεια αναδείξεως στην πολιτική του προέδρου της «Χριστιανικής Ενωσης Επιστημόνων», Αλέξανδρου Τσιριντάνη, δεν τελεσφόρησε, από φόβο κυρίως ότι ένα τέτοιο γεγονός θα καθιστούσε τον πολιτικό κόσμο της χώρας, αλλά και τα ανάκτορα, υποκείμενα στις χριστιανικές αδελφότητες και οργανώσεις, η δε δυναμική τους μπορούσε να ήταν πλέον ανεξέλεγκτη. Η δικτατορία του 1967, με την επισκοποίηση αρχιμανδριτών από τις χριστιανικές αδελφότητες, αποκτούσε ισχυρά και ποικίλα ερείσματα σε όλο αυτόν τον χώρο, οι δε οργανώσεις ισχυροποιούσαν τις προσβάσεις στις κρατικές δομές, ιδιαίτερα βέβαια στους πρώτους χρόνους της δικτατορίας, διότι και οι άνθρωποι των αδελφοτήτων στην πορεία θα αποστασιοποιηθούν από το καθεστώς. Βέβαια, οι αρχιερείς που εξελέγησαν στη δικτατορία από την Αριστίνδην Σύνοδο του Ιερωνύμου προήρχοντο από τις χριστιανικές αδελφότητες, όμως και από ιεραποστολικό ζήλο και φρόνημα διακατέχονταν και τον λαό του Θεού κατά κανόνα ανιδιοτελώς και χριστιανοπρεπώς διακόνησαν και υπηρέτησαν.