Κυριακή, 13 Αυγούστου 2017

Πανελλήνια Συνάντηση Θεολόγων: «Ορθόδοξη Εκκλησία και ταυτότητες στο σύγχρονο κόσμο»


Ο Πανελλήνιος Θεολογικός Σύνδεσμος «ΚΑΙΡΟΣ για την αναβάθμιση της θρησκευτικής εκπαίδευσης» σας καλεί σε Πανελλήνια Συνάντηση Θεολόγων, από την Παρασκευή 6 έως την Κυριακή 8 Οκτωβρίου 2017 στην Αθήνα, Ελληνογαλλική Σχολή Ουρσουλινών (Ψυχάρη 10, Ν.Ψυχικό) με σκοπό τη συνάντηση θεολόγων από όλα τα μέρη της Ελλάδας με θέμα:

"Ορθόδοξη Εκκλησία και ταυτότητες στο σύγχρονο κόσμο"

Πίσω από τη διαμάχη για τα Θρησκευτικά βρίσκεται ένας ευρύτερος φόβος μήπως σ’ έναν κόσμο ραγδαίων αλλαγών χάνεται η ταυτότητά μας: εθνική, πολιτιστική, θρησκευτική, κ.ά. μέσα σε μια παγκόσμια χοάνη. Από την Εκκλησία επιζητείται ν’ αποτελέσει ανάχωμα. Να οριοθετήσει με θεολογικό λόγο το «δικό μας» από το «ξένο», ακόμα και να προσωποποιήσει τη διαφορά ή ακόμη και να αποκλείσει την ετερότητα από μια «καθαρή» κοινωνία πιστών.

Είναι, όμως, αυτός ο ρόλος της Εκκλησίας; Είναι η ταυτότητα του Χριστιανού κάτι ανιστορικό και στατικό ή διαμορφώνεται διαρκώς μέσα από την παράδοση στην αγάπη του «ξένου» αποκαλυπτόμενου Θεού; Από την άλλη, είναι το σύγχρονο κράτος, η νεωτερικότητα ή και η ύστερη νεωτερικότητα εξ ορισμού ασύμβατα ή και αντίπαλα προς την ταυτότητα του Ορθόδοξου Χριστιανού; Κι ακόμα, πώς η Εκκλησία διαμορφώνει η ίδια την ταυτότητά της μέσα στη λειτουργία και τις δομές της; Πώς προσδιορίζεται ο χριστιανός στον σύγχρονο κόσμο των δικαιωμάτων, των φυλετικών ταυτοτήτων, της αντιπροσώπευσης;

Αυτά και άλλα ερωτήματα θα συζητηθούν στις στρογγυλές τράπεζες της Πανελλήνιας Συνάντησης Θεολόγων με επιστήμονες διεθνούς κύρους και θεολόγους από όλα τα μέρη της Ελλάδας. Τα συμπεράσματα των θεολογικών συζητήσεων θα ζυμωθούν και θα μετασχηματισθούν σε διδακτικές προτάσεις για τη σχολική τάξη, τις οποίες οι συνάδελφοι θα έχουν την ευκαιρία να ζήσουν στην πράξη στη διάρκεια των παιδαγωγικών εργαστηρίων της συνάντησης.

Γενική συμμετοχή ορίζεται σε 20 Ευρώ. Νέοι/αδιόριστοι θεολόγοι, νέοι ερευνητές, φοιτητές/τριες, 10 Ευρώ. Η τιμή περιλαμβάνει φάκελο Συνεδρίου, 3 ημέρες καφέδες και γεύμα τελευταίας ημέρας, συμμετοχή σε τρία εργαστήρια και βεβαίωση παρακολούθησης και συμμετοχής.

Οι εγγραφές γίνονται με κατάθεση χρημάτων στον λογαριασμό με αρ. 474002101064797 της ALPHABANK στον οποίο θα πρέπει να φαίνεται το όνομα του καταθέτη. Κατόπιν θα αποστέλλεται στην ηλ. διεύθυνση kairos.theologoi@gmail.com ειδοποίηση είτε με σαρωμένο αντίγραφο κατάθεσης ή με το όνομα και τον αριθμό καταθετηρίου. Οι εγγραφές αρχίζουν από 25 Αυγούστου. Μπορούν να γίνουν απευθείας στη Γραμματεία την ημέρα της έναρξης, αλλά στην περίπτωση αυτή θα κοστίζουν 25 και 13 ευρώ αντίστοιχα, γιατί θα χρειαστεί επανυπολογισμός των ομάδων στα παιδαγωγικά εργαστήρια.

Το ακριβές πρόγραμμα, οι περιγραφές των παιδαγωγικών εργαστηρίων και οδηγίες μετάβασης και παραμονής στην Αθήνα θα ανακοινωθούν σύντομα.

Οργάνωση: Πανελλήνιος Θεολογικός Σύνδεσμος ΚΑΙΡΟΣ

Παρασκευή, 4 Αυγούστου 2017

Αλλο "αλλόδοξος", άλλο "αλλόθρησκος": Ενα σχόλιο μ΄ αφορμή το Π.Δ. 79/2017 περί προαιρετικότητας της προσευχής σε μαθητές "άλλου δόγματος"

Στο Π.Δ. 79/2017 (Περί οργανώσεως και λειτουργίας των Νηπαγωγείων και των Δημοτικών Σχολείων, βλ. Φ.Ε.Κ. 109, τ. Α΄/01.08.2017) που δημοσιεύθηκε τις προηγούμενες ημέρες και στο άρθρο 18 αυτού, αναφέρεται για το θέμα της προσευχής στο Νηπιαγωγείο και στο Δημοτικό ότι "η συμμετοχή των μαθητών άλλου δόγματος στην κοινή προσευχή δεν είναι υποχρεωτική",  διάταξη η οποία, υποτίθεται, ότι καλύπτει, ως προς την μη υποχρεωτικότητα συμμετοχής στην προσευχή και τους μαθητές άλλου θρησκεύματος.

Ετσι, όμως, όπως είναι διατυπωμένη η διάταξη, νομικά δεν τους καλύπτει διότι δεν ξεκαθαρίζεται η (όχι μόνο εννοιολογική, αλλά και η θεολογική και νομική) διαφοροποίηση ανάμεσα στους αλλόδοξους /ετερόδοξους (χριστιανοί: ρωμαιοκαθολικοί και προτεστάντες και λοιπών χριστιανικών ομολογιών) και τους αλλόθρησκους / ετερόθρησκους (Ιουδαίοι  [Εβραίοι)], Μουσουλμάνοι, Ινδουϊστές, κλπ), με αποτέλεσμα η μη υποχρεωτικότητα της προσευχής να παρέχεται και ισχύει, ως δικαίωμα θρησκευτικής ελευθερίας, για χριστιανούς άλλου δόγματος, αλλά (λόγω της εσφαλμένης διατύπωσης της διάταξης) όχι σε μαθητές/-τριες άλλου θρησκεύματος/θρησκείας. 

Υπάρχει, κατά τη γνώμη μου νομοτεχνικό πρόβλημα στη σχετική διάταξη - λόγω της εσφαλμένης διατυπώσεώς της - που αν δεν λυθεί εγκαίρως θα δημιουργήσει πολλά ζητήματα... (Πως π.χ. θα επιτρέψει ο /η νηπιαγωγός ή ο δάσκαλος/ η δασκάλα την μη συμμετοχή στην προσευχή ενός παιδιού που ανήκει σε άλλη θρησκεία, π.χ. τη μουσουλμανική, εφ΄ όσον η διάταξη ομιλεί για δυνατότητα μη συμμετοχής μόνο για παιδιά "άλλου δόγματος"; Το Ισλάμ δεν αποτελεί "άλλο δόγμα", αλλά "άλλη θρησκεία" - και για μαθητές/-τριες "άλλου θρησκεύματος / θρησκείας η διάταξη δεν προβλέπει δυνατότητα απαλλαγής...).

Η διάταξη, τόσο για λόγους ίσης μεταχειρίσεως και σεβασμού στις θρησκευτικές ετερότητες, όσο - και κυρίως εν προκειμένω - για λόγους ισονομίας,  θα πρέπει να επαναδιατυπωθεί ως εξής: "η συμμετοχή των μαθητών άλλου δόγματος ή άλλου θρησκεύματος στην κοινή προσευχή δεν είναι υποχρεωτική". 

Τρίτη, 18 Ιουλίου 2017

Η μόδα των «αποτειχίσεων» και η ορθόδοξη στάση


Είναι γεγονός ότι οι μέρες που διανύουμε είναι από εκκλησιολογικής απόψεως πονηρές και παράδοξες. Μια γενικότερη αναρχία και ασυδοσία λόγων και έργων κυριαρχεί, και σε αυτό τα μέγιστα έχει συμβάλει το διαδίκτυο. Την θέση των ποιμένων και θεολόγων έχει υφαρπάξει ο κάθε τυχάρπαστος θεολογίζων με τον δικό του αυθαίρετο, λαϊκίζοντα, άρα δε και αιρετικό τρόπο. Η Ορθόδοξη εκκλησιολογία ποδοπατείται βάναυσα υπό τα πέλματα όσων εξ επάρσεως, αγνοίας και του συνδυασμού αυτών των δύο παθολογιών βάλλουν με αυθάδεια και αμαρτωλή παρρησία κατά των Ορθοδόξων Επισκόπων και στην ουσία σε βάρος του συνόλου εκκλησιαστικού σώματος.

Μέσα στον συρμό των ημερών εμφανίστηκε δυναμικά τον τελευταίο καιρό η αποτείχιση, σαν η δυνατότητα απόσχισης από τον οικείο Επίσκοπο με βάση τον 15ο κανόνα της Πρωτοδευτέρας Συνόδου. Τι λέει όμως ο περιβόητος αυτός και πολύπαθος, τελευταία, κανόνας; Ότι μπορείς να αποτειχιστείς μόνο σε περίπτωση επίσημα αναγνωρισμένης και καταδικασμένης αίρεσης από Σύνοδο ή τους Πατέρες. Και ρωτώ εύλογα: πού ακριβώς έσφαλε ο Πατριάρχης ως προς την δημόσια διδασκαλία μιας συγκεκριμένης τοιαύτης αιρέσεως; Είπε ποτέ ότι η Εκκλησία μας δεν έχει την πληρότητα της Χάριτος; Μίλησε ποτέ για απροϋπόθετη ένωση με αιρετικούς, αλλοδόξους ή αλλοθρήσκους; Για ποιο δογματικό ατόπημα έχει κάποιος να εγκαλέσει την πρόσφατα συγκληθείσα Αγία και Μεγάλη Σύνοδο στην Κρήτη;

Πέρα από υποθέσεις, αοριστολογίες, φαντασιοκοπήματα και κακοπροαίρετους σχολαστικισμούς, τίποτε σοβαρό δεν ευσταθεί που να στοιχειοθετεί το δικαίωμα κάποιου στην αποτείχιση αυτήν τη στιγμή. Πέρασε στο «ντούκου» τις προηγούμενες μέρες μια βαρυσήμαντη αποκάλυψη του ηγουμένου της Βατοπαιδίου Εφραίμ: ο γέρων Εφραίμ ο Κατουνακιώτης (+1998) τού εκμυστηρεύτηκε πως, όταν λειτουργούσε στην Καλύβη του ζηλωτή γέροντά του Νικηφόρου, μνημόνευε μυστικά τον Πατριάρχη Αθηναγόρα, προκειμένου να μη δημιουργήσει ταραχή στους ζηλωτές πατέρες με τους οποίους συμβίωνε. Ο ίδιος, όπως και ο γέρων Εφραίμ της Αριζόνας, ο νέος αυτός ισαπόστολος της Αμερικής, μαρτυρούν για τον γέροντά τους, μακαριστό Ιωσήφ τον Ησυχαστή (+1959), πως κατόπιν θείου οράματος και πληροφορίας εν προσευχή πήρε το μήνυμα ότι «η Εκκλησία βρίσκεται στην Κωνσταντινούπολη» και έτσι αποχώρησε από την ομάδα των ζηλωτών αγιορειτών, της οποίας ατύπως ηγείτο. Προ ημερών, επίσης, και πάλι η Ιερά Κοινότητα του Αγίου Όρους εξέδωσε ανακοίνωση καθησυχαστική των συνειδήσεων των πιστών και αποτρεπτική των υποψήφιων αποσχίσεων. 

Τι έχουν να πουν για αυτά όλοι οι ενιστάμενοι και οι «αντάρτες»; Πλανήθηκε και ο γερο Ιωσήφ ο Ησυχαστής και ο παπα Εφραίμ ο Κατουνακιώτης; Πλανώνται οι εκπρόσωποι της πλειοψηφίας των αγιορειτών; Ενώ αυτοί, φυσικά, είναι απλανείς και πεφωτισμένοι, ίσως το εκλεκτό μειοψηφούν  λείμμα… Να υπενθυμίσω εν προκειμένω ότι στην εποχή του ο Αθηναγόρας προέβαινε σε ενέργειες πολύ πιο «τολμηρές» από ό,τι σήμερα οι διάδοχοί του. Να φέρω και άλλο παράδειγμα; Για ποιον λόγο δεν αποτειχίστηκε ποτέ ένας άγιος Πορφύριος, ένας άγιος Ιάκωβος Τσαλίκης και λοιποί γίγαντες της σύγχρονης Ορθοδοξίας; Πώς είναι δυνατόν να πλανήθηκαν τόσοι και τόσοι Άγιοι και μερικοί αποτειχισμένοι σήμερα να έχουν τόση σιγουριά στις αποφάσεις τους; Μήπως τελικά ο διάβολος και η πλάνη έκρουσαν και διάβηκαν τη δική τους πόρτα;

Όλα στην πνευματική ζωή συνδέονται μεταξύ τους. Η ορθή πνευματικότητα οδηγεί και σε σωστή εκκλησιολογία και αντίστροφα. Εκείνο προφανώς που δεν γνωρίζουν ή λησμονούν οι εκάστοτε στασιάζοντες είναι ότι η αποστολικότητα και η κανονικότητα μιας τοπικής Εκκλησίας δεν εξαρτάται από το πρόσωπο μοναχά του Επισκόπου της. Η κοινωνία στην πίστη και στην Ευχαριστία με τις λοιπές κανονικές Επισκοπές ανά την οικουμένη παίζει πρωταρχικό ρόλο στην κανονικότητα και αποστολικότητα μιας Επισκοπής και δεν μολύνεται η Εκκλησία από καμιά αιρετική άποψη ή μονομερή ενέργεια μελών της, έστω και αν αυτά τυχαίνει να είναι κληρικοί, ακόμη και Επίσκοποι. Η Εκκλησία εδώ και χρόνια αποφάσισε - και συνεχίζει να το πράττει σε παγκόσμιο επίπεδο - να διαλέγεται με αλλόδοξους και αλλόθρησκους. Αυτό δεν τη μολύνει. Τουναντίον, θα τη μίαινε εξάπαντος ο αυτοεγκλεισμός της στα εθνικιστικά και φονταμενταλιστικά καβούκια ενίων τοπικών Επισκοπών της. Ποιος είναι υπεράνω της Εκκλησίας και των ηγουμένων της; Η αυθαιρεσία και ο ανεπίγνωστος ζηλωτισμός του καθενός; Ποιος τολμά να σχίζει το Σώμα του Χριστού και να διαρρηγνύει την ενότητά του; Δεν κατανοεί και δεν συναισθάνεται, όπως υπογραμμίζει και ο Χρυσόστομος, ότι αυτό συνιστά θανάσιμο και ασυγχώρητο (σχεδόν αυτό εννοεί ο Άγιος) αμάρτημα;

Ο ζηλωτισμός είναι μια ψυχική και πνευματική ασθένεια. Βασική πηγή του, όπως άλλωστε και κάθε πάθους, η υπερηφάνεια. Θεραπεύεται με την υπακοή και την ταπείνωση. Η Εκκλησία είναι το άχραντο και αμόλυντο σώμα του Χριστού. Δεν έχει ανάγκη σωτήρων, αμυντόρων και υπερασπιστών. Στην Εκκλησία μπήκαμε για να σωθούμε, όχι για να τη σώσουμε. Στην τελική, ας δούμε το παράδειγμα της στάσης των σύγχρονων Αγίων, οι οποίοι είχαν κάποια γεύση Χάριτος, και ας τους μιμηθούμε. Ας μην προβαίνουμε σε αυθαίρετες ερμηνείες κάποιων ιερών Κανόνων και γεγονότων της εκκλησιαστικής ιστορίας. Ας έχουμε την εν Πνεύματι διάκριση, η οποία θα μας εξάγει από τα δίχτυα της πλάνης και της αυθαιρεσίας. Και ας θυμόμαστε πάντα τον λόγο του ιερού Χρυσοστόμου: «Κάλλιον πλανάσθαι μετά της Εκκλησίας ή ορθοτομείν εκτός αυτής». Λόγια που ελαφρώς παραλλαγμένα επανέλαβε και έτερος σύγχρονος μέγας: ο όσιος Πορφύριος ο Καυσοκαλυβίτης.

Κ.Ν.

17/7/2017, 

Λάρισα




Τρίτη, 27 Ιουνίου 2017

Θρησκευτικά: Συμφωνία Εκκλησίας - Υπ. Παιδείας: παραμένουν υποχρεωτικά, διατηρούν το ωράριο σε Γυμνάσιο - Λύκειο και τον ορθόδοξο προσανατολισμό τους. Την ικανοποίησή του για την απόφαση της Ιεραρχίας εκφράζει το Ι.Ε.Π.






Συνήλθε σήμερα Τρίτη, 27 Ιουνίου 2017, στην πρώτη Συνεδρία της εκτάκτου Συγκλήσεώς της, η Ιερά Συνοδος της Ιεραρχίας της Εκκλησίας της Ελλάδος, υπό την Προεδρία του Μακαριωτάτου Αρχιεπισκόπου Αθηνών και πάσης Ελλάδος κ. Ιερωνύμου, στην Αίθουσα Συνεδριών της Ιεράς Συνόδου της Ιεραρχίας.

Προ της Συνεδρίας ετελέσθη Αρχιερατική Θεία Λειτουργία στο Καθολικό της Ιεράς Μονής Ασωμάτων Πετράκη, ιερουργήσαντος του Σεβασμιωτάτου Μητροπολίτου Καρπενησίου κ. Γεωργίου.

Περί την 9η πρωινή, στη μεγάλη Αίθουσα των Συνεδριών της Ιεράς Συνόδου, ετελέσθη η Ακολουθία για την έναρξη των εργασιών της Ιεράς Συνόδου. Αναγνωσθέντος του Καταλόγου των συμμετεχόντων Ιεραρχών, διεπιστώθη απαρτία.

Ο Μακαριώτατος Αρχιεπίσκοπος Αθηνών και πάσης Ελλάδος κ. Ιερώνυμος, ως Πρόεδρος του Σώματος της Ιεράς Συνόδου της Ιεραρχίας, προσεφώνησε τα Μέλη Αυτής και αφού ευχαρίστησε τους Σεβασμιωτάτους Αρχιερείς για την προσέλευσή τους στην Συνεδρίαση, ανέφερε τα εξής: «Το θέμα που θα μας απασχολήσει πάλι σήμερα είναι εκείνο της διδασκαλίας εις τα σχολεία μας του μαθήματος των Θρησκευτικών και ειδικώτερα των αναλυτικών λεγομένων προγραμμάτων.
Το Σύνταγμα της χώρας στην παράγραφο 2 του άρθρου 16 προβλέπει τα εξής: ‘’Η παιδεία αποτελεί βασική αποστολή του Κράτους και έχει σκοπό την ηθική, πνευματική, επαγγελματική και φυσική αγωγή των Ελλήνων, την ανάπτυξη της εθνικής και θρησκευτικής συνείδησης και την διάπλασή τους σε ελεύθερους και υπεύθυνους πολίτες’’.

Ομοίως ο Καταστατικός Χάρτης της Εκκλησίας ορίζει στο άρθρο 9, παρ. Ε’ τά εξής: ‘’παρακολουθεί (η Δ.Ι.Σ.) το δογματικόν περιεχόμενον των διά τα σχολεία της Στοιχειώδους και Μέσης Εκπαιδεύσεως προοριζομένων διδακτικών βιβλίων του μαθήματος των Θρησκευτικών’’.
Ούτως εχόντων των πραγμάτων, το Υπουργείον Παιδείας, Θρησκευμάτων και Ερεύνης προέβη εις μεταρρύθμιση των αναλυτικών προγραμμάτων εις τα Θρησκευτικά μαθήματα της στοιχειώδους και μέσης εκπαιδεύσεως σε τέτοιο βαθμό που αναγκασθήκαμε να αποστείλουμε το υπ’ αριθ. 4896/2016 έγγραφό μας προς τον κ. Πρωθυπουργό και τους κ. Αρχηγούς των εις την Βουλήν κομμάτων και να δηλώσουμε δημοσίως ότι ‘’τά προγράμματα αυτά είναι και απαράδεκτα και επικίνδυνα’’».
Ακολούθως αναφέρθηκε στην σύσκεψη της 5ης Οκτωβρίου 2016 για την αντιμετώπιση των σχετικών με τα θρησκευτικά προγραμμάτων υπό την προεδρία του Πρωθυπουργού Αλέξη Τσίπρα και στην κατάληξη των συζητήσεων της συσκέψεως.

Ο Μακαριώτατος επισήμανε ιδιαίτερα το εντατικό και επιμελές έργο της ορισθείσης υπό της Ιεραρχίας τριμελούς εξ Αρχιερέων Επιτροπής αποτελουμένης εκ των Σεβασμιωτάτων Μητροπολιτών Ύδρας, Σπετσών και Αιγίνης κ. Εφραίμ, Μεσογαίας και Λαυρεωτικής κ. Νικολάου και Μεσσηνίας κ. Χρυσοστόμου, οι οποίοι έφεραν τα εξής στοιχεία:
«1. Η συζήτησις άρχισε από μηδενική βάση. Τι άλλο συμβαίνει μετά την ‘’κατάργηση’’ των Φ.Ε.Κ. Β 2906 και Β 2920 της 13ης Σεπτεμβρίου 2016 του τ. Υπουργού κ. Φίλη και ισχύ των Φ.Ε.Κ. Β 2104 και Β 2105 της 19ης Ιουνίου 2017 του νυν Υπουργού κ. Γαβρόγλου.

2. Ορθόδοξος χαρακτήρας του μαθήματος.

3. Έγιναν δεκτές παρεμβάσεις, διορθώσεις, προσθήκες, αφαιρέσεις, προτάσεις της Επιτροπής της Εκκλησίας εις το υλικό διδασκαλίας.

4. Το υλικό μαθητείας που θα αποτελέσει τα βιβλία, τα οποία θα χρησιμοποιηθούν από το σχολικό έτος 2018-2019 πριν τυπωθεί, θα τεθεί εις την διάθεσιν της Εκκλησίας για την απαιτουμένη δογματική παρακολούθηση».

Tέλος, ο Μακαριώτατος Πρόεδρος της Ιεραρχίας επεσήμανε τα εξής: «Εδώ οφείλω να καταθέσω μία δήλωση του Υπουργού κ. Κωνσταντίνου Γαβρόγλου προς εμέ προσωπικώς: αν κάτι προκύψει προβληματικό είμαστε έτοιμοι οι δύο πλευρές να το αντιμετωπίσουμε». 

Παρασκευή, 23 Ιουνίου 2017

Τα νέα προγράμματα σπουδών στα Θρησκευτικά

 Άπό το Υπ. Παιδείας ανακοινώθηκε (20-06-2017) ότι δημοσιεύθηκαν στην Εφημερίδα της Κυβέρνησης τα Προγράμματα Σπουδών για τη διδασκαλία του μαθήματος των Θρησκευτικών στο Δημοτικό́, Γυμνάσιο, Γενικό και Επαγγελματικό Λύκειο.  

Κυριακή, 11 Ιουνίου 2017

Τα νέα βιβλία - φάκελοι του μαθήματος των Θρησκευτικών Γυμνασίου και Λυκείου

Ολοκληρώθηκε από το Ινστιτούτο Εκπαιδευτικής Πολιτικής (Ι.Ε.Π.) η διαδικασία της έκδοσης - ανάρτησης στα "Διαδραστικά Σχολικά Βιβλία", σε ψηφιακή μορφή, των φάκελων - βιβλίων του μαθήματος του Θρησκευτικών και για τις τρεις τάξεις του Γυμνασίου και του Λυκείου. Οι φάκελοι - βιβλία πρόκειται να μοιρασθούν σε έντυπη μορφή για τη διδασκαλία  του μαθήματος από το νέο σχολικό έτος (2017 - 2018). Για να δείτε το φάκελο μαθήματος πατήστε στον τίτλο της κάθε τάξης:



"Η Εκκλησία της Ελλάδος και η χούντα", Καθημερινή, 11.06.2017


 

17 Μαΐου 1967. Η τελετή ενθρόνισης του πρωθιερέα των ανακτόρων και καθηγητή 
Πανεπιστημίου Ιερωνύμου Κοτσώνη ως Αρχιεπισκόπου Αθηνών.
 
Του μητροπολίτου Ανδρέα Νανάκη *

Η δικτατορία του 1967 δεν ήλεγχε την Ιεραρχία της Εκκλησίας της Ελλάδος, αρχής γενομένης από τον Αρχιεπίσκοπο Αθηνών και πάσης Ελλάδος Χρυσόστομο Β΄. Το 1967 συνεχίστηκε η προσπάθεια του Μεταξά για τη χειραγώγηση της Ιεραρχίας, με την επιβολή ως Αθηνών του από Τραπεζούντος Χρυσάνθου, το 1938. Τότε, το Συμβούλιο της Επικρατείας ακύρωσε την εκλογή του κανονικώς εκλεγέντος, υπό του Σώματος της Ιεραρχίας, Αρχιεπισκόπου Δαμασκηνού. Η ηρωική έξοδος του Χρυσάνθου, που αρνήθηκε να ορκίσει τη γερμανόφιλη κυβέρνηση της Κατοχής (1941), όταν χωρίς να παραιτηθεί αποχώρησε από την Αρχιεπισκοπή, επανέφερε στον Θρόνο τον από την Ιεραρχία εκλεγέντα, Αρχιεπίσκοπο Δαμασκηνό.

Η δικτατορία του 1967 αναζήτησε έναν ιδεολογικό σύμμαχο και θεωρητικό καθοδηγητή του ελληνικού λαού, διότι βεβαίως η ίδια από μόνη της δεν μπορούσε να πείσει. Η εκκλησιαστική δομή που βρήκε στην Εκκλησία της Ελλάδος, αλλά και στην υπό την κανονική αναφορά της στο Οικουμενικό Πατριαρχείο Εκκλησία της Κρήτης, με Αρχιεπίσκοπο τον Ευγένιο και την Επαρχιακή του Σύνοδο, δεν εξυπηρετούσε τους ιδεολογικούς της στόχους. Συνεπώς, η δικτατορία αποφασίζει την κατάλυση της κανονικής εκκλησιαστικής τάξης στην Εκκλησία της Ελλάδος. Παύει τον Αθηνών Χρυσόστομο Β΄, διορίζει Αριστίνδην Σύνοδο από αρχιερείς και επιβάλλει ως Αρχιεπίσκοπο τον αρχιμανδρίτη Ιερώνυμο Κοτσώνη.

Η κατάλυση της εκκλησιαστικής κανονικότητας

Η δικτατορία του 1967 αποφάσισε να ελέγξει σύνολο το σώμα της Ιεραρχίας με την τοποθέτηση αρχιερέων, προσκείμενών της. Οι χριστιανικές αδελφότητες είχαν ισχυρές προσβάσεις στην ελληνική κοινωνία. Με τα έντυπά τους, «Ζωή», «Σωτήρ», «Ακτίνες», «Ελληνικό Φως», τους κύκλους, και τις συναθροίσεις, ασκούσαν επιρροή στην ελληνική πραγματικότητα. Η προσπάθεια αναδείξεως στην πολιτική του προέδρου της «Χριστιανικής Ενωσης Επιστημόνων», Αλέξανδρου Τσιριντάνη, δεν τελεσφόρησε, από φόβο κυρίως ότι ένα τέτοιο γεγονός θα καθιστούσε τον πολιτικό κόσμο της χώρας, αλλά και τα ανάκτορα, υποκείμενα στις χριστιανικές αδελφότητες και οργανώσεις, η δε δυναμική τους μπορούσε να ήταν πλέον ανεξέλεγκτη. Η δικτατορία του 1967, με την επισκοποίηση αρχιμανδριτών από τις χριστιανικές αδελφότητες, αποκτούσε ισχυρά και ποικίλα ερείσματα σε όλο αυτόν τον χώρο, οι δε οργανώσεις ισχυροποιούσαν τις προσβάσεις στις κρατικές δομές, ιδιαίτερα βέβαια στους πρώτους χρόνους της δικτατορίας, διότι και οι άνθρωποι των αδελφοτήτων στην πορεία θα αποστασιοποιηθούν από το καθεστώς. Βέβαια, οι αρχιερείς που εξελέγησαν στη δικτατορία από την Αριστίνδην Σύνοδο του Ιερωνύμου προήρχοντο από τις χριστιανικές αδελφότητες, όμως και από ιεραποστολικό ζήλο και φρόνημα διακατέχονταν και τον λαό του Θεού κατά κανόνα ανιδιοτελώς και χριστιανοπρεπώς διακόνησαν και υπηρέτησαν.

Πέμπτη, 1 Ιουνίου 2017

Κυκλοφορεί: Το βιβλίο "Η ΕΚΚΛΗΣΙΑ ΚΑΤΑ ΤΗ ΔΙΚΤΑΤΟΡΙΑ 1967 - 1974. Ιστορική και νομοκανονική προσέγγιση", εκδ. Επίκεντρο, Θεσσαλονίκη, 2017, στα βιβλιοπωλεία

Το νέο βιβλίο

«Η ΕΚΚΛΗΣΙΑ ΚΑΤΑ ΤΗ ΔΙΚΤΑΤΟΡΙΑ 1967 – 1974

Ιστορική και νομοκανονική προσέγγιση»,

εκδ. Επίκεντρο, Θεσσαλονίκη, 2017, σσ. 424

διατίθεται από τις εκδόσεις «Επίκεντρο», 
Καμβουνίων 9, (Τ.Κ. 546 21) Θεσσαλονίκη, τηλ: 2310 - 256146, Κιάφας 5, (Τ.Κ. 106 78) Αθήνα, τηλ. 210 – 3811077 
(e-mail: epikentro@epikentro.gr  
web site: www.epikentro.gr  ) και από όλα τα κεντρικά βιβλιοπωλεία της χώρας (Αθήνα, Θεσσαλονίκη, επαρχία).


* Στην Αθήνα διατίθεται από στα δύο μεγαλύτερα βιβλιοπωλεία της πρωτεύουσας:

Βιβλιοπωλείο "ianos"

* Σε Αθήνα - Θεσσαλονίκη - Πάτρα από το Βιβλιοπωλείο "Πρωτοπορία"


* Στη Θεσσαλονίκη στο Βιβλιοπωλείο Μαλλιάρης - Παιδεία

και σ΄ όλα, ανά την Ελλάδα, καταστήματα (στα τμήματα βιβλίου) του  "Public" 

* Στη Λάρισα μπορείτε να το βρείτε στα βιβλιοπωλεία:  "Το Κλού" (πρώην "Παιδεία"), επί της οδού Μεγ. Αλεξάνδρου 6 και του κ. Αχιλ. Καλτσά "Flash" (πρώην "Παπασωτηρίου"), επί της οδού Αλεξ. Παπαναστασίου 57, στο κέντρο της πόλης.  

Τετάρτη, 31 Μαΐου 2017

Ανδρεοπούλου, Χαραλάμπους, «Η Εκκλησία κατά τη δικτατορία 1967 – 1974. Ιστορική και νομοκανονική προσέγγιση», Πρόλογος: Ι. Μ. Κονιδάρης, εκδ. Επίκεντρο, Θεσσαλονίκη, 2017, σσ. 424




Είναι γεγονός ότι οι μεγαλύτερες κρίσεις στις σχέσεις Εκκλησίας–Πολιτείας στη Ελλάδα συνέπεσαν με ανώμαλες περιόδους της πολιτικής της ιστορίας. Ταυτόχρονα, συνδέθηκαν με τη δημιουργία αρχιεπισκοπικών ζητημάτων, κάτι μάλλον αναμενόμενο ως εκ της σημασίας που διαδραματίζει το πρόσωπο του «Αρχιεπισκόπου Αθηνών και πάσης Ελλάδος» στα πολιτικά πράγματα.
            Σε μια από τις πλέον σκοτεινές και δυσερμήνευτες περιόδους της σύγχρονης εκκλησιαστικής ιστορίας αναφέρεται το παρόν βιβλίο που έρχεται να ρίξει φώς στις σχέσεις της διοικούσας Εκκλησίας και της Πολιτείας της περιόδου 1967 - 1974, όπως αυτές διαμορφώθηκαν υπό το κράτος της εγκαθιδρυθείσας την 21η Απριλίου 1967 επτάχρονης δικτατορίας. Το 424 σελίδων βιβλίο εκδόθηκε και κυκλοφορεί από τις εκδόσεις «Επίκεντρο» της Θεσσαλονίκης (σειρά «Ιστορία και Κοινωνία»). 
Με ενδελεχή έρευνα πηγών και βιβλιογραφίας ο Χάρης Ανδρεόπουλος πραγματεύεται το πρόβλημα, εξετάζοντας και αναλύοντας ζητήματα της εν λόγω περιόδου που αφορούσαν την νομοκανονική αυτοσυνειδησία της Εκκλησίας και τον βαθύ τραυματισμό της (σήμερα συνταγματικά κατοχυρωμένης) αυτοδιοικήσεώς της από σωρεία παρεμβάσεων της δικτατορίας στα εσωτερικά της, που αποσκοπούσαν στον έλεγχο της εκκλησιαστικής διοικήσεως ώστε να υπηρετηθούν οι ιδεολογικές σκοπιμότητες του καθεστώτος.
Προσεγγίζοντας το όλο ζήτημα επί τη βάσει ιστορικών και νομοκανονικών κριτηρίων, ο συγγραφέας αναδεικνύει, αξιολογεί και ερμηνεύει τις ποικίλες διαστάσεις και προεκτάσεις που είχε η προβληματική αυτή σχέση στη διοίκηση και στη ζωή της ελλαδικής Εκκλησίας καθ΄ όλη τη διάρκεια της Επταετίας και σε αμφότερες τις φάσεις της: επί Γ. Παπαδοπούλου, με αρχιεπίσκοπο τον Ιερώνυμο Κοτσώνη, και επί Δ. Ιωαννίδη με αρχιεπίσκοπο τον  Σεραφείμ Τίκα.  Ως ιδιαίτερης σημασίας ζητήματα αντιμετωπίζονται το θέμα της διαταραχθείσας κατά το διάστημα της πρώτης φάσης της δικτατορίας (1967 – 1973) νομοκανονικής σχέσης της ελλαδικής Εκκλησίας με το Οικουμενικό Πατριαρχείο και το θέμα των δώδεκα εκπτώτων – «ιερωνυμικών» λεγομένων – Μητροπολιτών που δημιουργήθηκε στη δεύτερη φάση της δικτατορίας (Νοέμβριος 1973 – Ιούλιος 1974).  
Στο βιβλίο παρουσιάζονται, επίσης, και αναλύονται οι πολιτικές με τις οποίες στα πρώτα κρίσιμα χρόνια της μεταπολίτευσης, επί πρωθυπουργίας Κων/νου Καραμανλή (1974 – 1980), αντιμετωπίσθηκε και εξομαλύνθηκε η κρίση στην Εκκλησία, αλλά και θεμελιώθηκε ο εκδημοκρατισμός της με σειρά συνταγματικών διατάξεων και νομοθετημάτων που ρύθμισαν θετικά τόσο την εσωτερική της λειτουργία, όσο και τις σχέσεις της με την Πολιτεία.
Μία σημαντική μελέτη που βοηθά στην εξέταση, κατανόηση και ανάδειξη των αιτίων και των διαδικασιών μέσω των οποίων η Εκκλησία της Ελλάδος επηρεάσθηκε, συμμετείχε, έδρασε και επέδρασε στις πολιτικές εξελίξεις υπό το κράτος της επτάχρονης δικτατορίας 1967-1974. Το βιβλίο - η έκδοση του οποίου συμπίπτει με τη συμπλήρωση 50 χρόνων από την εγκαθίδρυση της δικτατορίας της 21ης Απριλίου 1967 - προλογίζει ο ομ. καθηγητής Εκκλησιαστικού Δικαίου της Νομικής Σχολής του Πανεπιστημίου Αθηνών κ. Ιωάννης Μ. Κονιδάρης, χαρακτηρίζοντάς το ως «ένα έργο – σταθμό για την Εκκλησιαστική Ιστορία, αλλά και εφαλτήριο για περαιτέρω αναζητήσεις σε συναφείς κλάδους, όπως το Εκκλησιαστικό Δίκαιο ή / και η Πολιτική Ιστορία του τόπου μας». 

Ο Χαράλαμπος Ανδρεόπουλος γεννήθηκε και ζει με την οικογένειά του στη Λάρισα. Υπηρετεί στη Β/θμια εκπαίδευση ως θεολόγος καθηγητής. Είναι διδάκτωρ Εκκλησιαστικής Ιστορίας του Α.Π.Θ. και μέλος της Εταιρείας Εκκλησιαστικού και Κανονικού Δικαίου. Τα ερευνητικά του ενδιαφέροντα εστιάζονται στη μελέτη θεμάτων της σύγχρονης πολιτικής και εκκλησιαστικής ιστοριογραφίας. Αρθρογραφεί στην «Ελευθερία» Λαρίσης, στο «Amen.gr» και στο προσωπικό του ιστολόγιο (http://religiousnet.blogspot.com).


Δευτέρα, 29 Μαΐου 2017

Κονιδάρη, Ιωάννη, Μ. "Ιδιαίτερα εκκλησιαστικά καθεστώτα στην ελληνική επικράτεια", εκδ. Σάκκουλα, 2017, σσ. 300


Τα «Ιδιαίτερα εκκλησιασιαστικά καθεστώτα στην ελληνική επικράτεια» αποτελούν  ένα μοναδικό στη νομική βιβλιογραφία έργο του ομ. Καθηγητού του Εκκλησιαστικού Δικαίου στη Νομική Σχολή του Πανεπιστημίου Αθηνών κ. Ιωάννη Μ. Κονιδάρη, το οποίο διασαφηνίζει και επεξηγεί το ιδιαίτερο status των εν Ελλάδι διαφορετικών εκκλησιαστικών δικαιοδοσιών και ειδικότερα των τελουσών υπό την κανονική εξάρτηση και άμεση πνευματική εποπτεία του Οικουμενικού Πατριαρχείου. Πρόκειται για ένα έργο το οποίο αποτελεί ήδη ένα πολύτιμο επιστημονικό βοήθημα για τους μελετητές και διδακτικό εγχειρίδιο για τους φοιτητές και το οποίο κυκλοφόρησε επικαιροποιημένο σε νέα (β΄) έκδοση, με τη συνεργασία  του Λέκτορος της Νομικής Σχολής Αθηνών κ. Γεωργίου Ι. Ανδρουτσόπουλου.

* Ολόκληρη η βιβλιοπαρουσίαση στο Αmen.gr

Σάββατο, 27 Μαΐου 2017

"Η δικτατορία των συνταγματαρχών 1967-1974. Εσωτερικές και διεθνείς διαστάσεις". Διεθνές επιστημονικό συνέδριο με αναφορά και στις επεμβάσεις της δικτατορίας στην Εκκλησία


Στόχος του συνεδρίου το οποίο διοργανώνει το Ινστιτούτο Διεθνών Σχέσεων (Ερευνητικό Ινστιτούτο του Παντείου Πανεπιστημίου) το τριήμερο 16-18.06.2017, Αθήνα (στο κτίριο του Παντείου, επι της οδ. Χίλλ 3 - 5, στην Πλάκα) είναι η μελέτη του τρόπου επιβολής της δικτατορίας, οι αντιδράσεις εναντίον του καθεστώτος, οι σχέσεις της χούντας με το διεθνές σύστημα, καθώς και η εξέταση της ελληνικής δικτατορίας σε συγκριτικό πλαίσιο, και ιδίως σε συνάφεια με παρόμοια καθεστώτα της ίδιας περιόδου στη νότια Ευρώπη και στη λατινική Αμερική.

Στο συνέδριο περιλαμβάνεται εισήγηση - ομιλία του ομ. Καθηγητού της Νομικής Σχολής του Πανεπιστημίου Αθηνών και Προέδρου της Εταιρείας Εκκλησιαστικού και Κανονικού Δικαίου κ. Ιωάννη Μ. Κονιδάρη με θέμα: "Επιπτώσεις των επεμβάσεων της δικτατορίας στην Εκκλησία". 

* Κατεβάστε το πρόγραμμα

Πέμπτη, 25 Μαΐου 2017

Επιστημονική Hμερίδα με θέμα: "Γεωμετρική Διδακτική Ανάλυση: Μία νέα Μέθοδος Ανάλυσης Σχολικών Εγχειριδίων και Αναλυτικών Προγραμμάτων. Εφαρμογές στο Μάθημα των Θρησκευτικών και στο Μάθημα της Ιστορίας», στο Τμήμα Θεολογίας του ΑΠΘ

 
Το Τμήμα Θεολογίας ΑΠΘ και το Εργαστήριο Παιδαγωγικής του ιδίου Τμήματος διοργανώνουν την Παρασκευή 26 Μαΐου 2017 Επιστημονική Ημερίδα με θέμα: «Γεωμετρική Διδακτική Ανάλυση: Μία νέα Μέθοδος Ανάλυσης Σχολικών Εγχειριδίων και Αναλυτικών Προγραμμάτων. Εφαρμογές στο Μάθημα των Θρησκευτικών και στο Μάθημα της Ιστορίας». Η εν λόγω επιστημονική ημερίδα πραγματοποιείται στο πλαίσιο των εκδηλώσεων «Θεολογικού λόγου και τέχνης» που διοργανώνει το Τμήμα Θεολογίας ΑΠΘ τον Μάιο του 2017.


Ώρα Έναρξης: 18:15′
Αίθουσα: Β” Αμφιθέατρο Θεολογικής Σχολής ΑΠΘ
Για να δείτε την πρόσκληση της Ημερίδα κάντε κλικ ΕΔΩ
Για να δείτε το πρόγραμμα της Ημερίδας κάντε κλικ ΕΔΩ

Μετά το τέλος της ημερίδας θα χορηγηθούν βεβαιώσεις συμμετοχής

Τετάρτη, 10 Μαΐου 2017

Η "Ελευθερία" Λαρίσης για τα νέα προγράμματα σπουδών στα Θρησκευτικά: "Πίστευε και ..ερεύνα!.."

...ευρηματικότατος και, εν ταυτώ, θεολογικότατος (βλ. Ιωαν. 5, 39) ο πρωτοσέλιδος τίτλος της εφημερίδος "Ελευθερία" της Λαρίσης (10.05.2017) για τα νέα προγράμματα σπουδών στα Θρησκευτικά, με ενδιαφέρον ρεπορτάζ και στις εσωτερικές της σελίδες, (σελ. 6) υπό τον τίτλο:  "Τέλος η «μετωπική» διδασκαλία, ώρα για έρευνα… "

Θρησκευτικά: Τέλος η «μετωπική» διδασκαλία, ώρα για έρευνα…

 
(Από την εφημερίδα της Λαρίσης "Ελευθερία", 10.05.2017, σελ. 6:)
 Καταργείται ο τρόπος της «μετωπικής» διδασκαλίας και αντικαθίσταται με το μοντέλο της διδακτικής μέσω της έρευνας στο μάθημα των Θρησκευτικών στα σχολεία. Αυτή είναι η εντολή του Υπουργείου Παιδείας προς όλους τους θεολόγους της χώρας, δια στόματος των επιμορφωτών, χθες στη Λάρισα, στους πάνω από εκατό εκπαιδευτικούς που ενημέρωσαν για την ύλη του νέου προγράμματος σπουδών στο μάθημα.
Ειδικότερα ξεκίνησε χθες στο 14ο Γυμνάσιο Λάρισας η διήμερη επιμόρφωση των θεολόγων, αλλά και άλλων ειδικοτήτων εκπαιδευτικών που υπηρετούν στον νομό Λάρισας και διδάσκουν το μάθημα των θρησκευτικών στα σχολεία, με μεγάλη συμμετοχή. Η επιμόρφωσή τους βέβαια είναι υποχρεωτική (έχουν λάβει άδεια για την παρακολούθησή της), καθώς καλούνται να εισαγάγουν νέα δεδομένα στην εκπαίδευση, σε ένα μάθημα που αλλάζει τόσο η διδακτέα ύλη όσο και ο τρόπος της διδακτικής της και αυτό αναμφίβολα απαιτεί γνώση και μελέτη της, ώστε να επιτευχθεί ο στόχος των αλλαγών που προωθεί το υπουργείο.
Πρόκειται για ένα τόλμημα στην εξέλιξη της ελληνικής Παιδείας που παρέχεται στα σχολεία, το οποίο καλούνται να φέρουν εις πέρας με επιτυχία, ενώ προβλέπεται η συνεχής στήριξή τους με τη συνεργασία των επιμορφωτών, με τους οποίους θα έχουν …ανοιχτή γραμμή επικοινωνίας...
...η συνέχεια στην "Ελευθερία"

Κυριακή, 7 Μαΐου 2017

Διήμερο επιμορφωτικό σεμινάριο στη Λάρισα για τα νέα Προγράμματα Σπουδών στα Θρησκευτικά

Στις 8 και 9 Μαΐου 2017 θα πραγματοποιηθεί η επιμόρφωση των Σχολικών Συμβούλων Δημοτικής Εκπαίδευσης (ΠΕ70) και των Θεολόγων εκπαιδευτικών (ΠΕ01) των σχολικών μονάδων Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης της Λάρισας στα νέα Προγράμματα Σπουδών του μαθήματος των Θρησκευτικών, από Επιμορφωτές που έχουν επιλεγεί από το Μητρώο του Ινστιτούτου Εκπαιδευτικής Πολιτικής (Ι.Ε.Π.). 

Το Υπουργείο Παιδείας απέστειλε στα σχολεία τα σχετικά έγγραφα γύρω από την επιμόρφωση, καθώς επίσης εξέδωσε εντολή αποδέσμευσης δύο ημερών των εκπαιδευτικών του κλάδου ΠΕ 01 από τα σχολικά τους καθήκοντα, προκειμένου να συμμετάσχουν ανά νομό ή περιοχή στα διήμερα επιμορφωτικά προγράμματα, τα οποία θα πραγματοποιηθούν σε ολόκληρη τη χώρα, ξεκινώντας από το διήμερο 8 και 9 Μαΐου.

Στο Επιμορφωτικό Κέντρο Λάρισας και υπό την ευθύνη του οικείου Π.Ε.Κ. θα λειτουργήσουν τέσσερα επιμορφωτικά Τμήματα σε αίθουσες του 14ου Γυμνασίου (οδ. Χατζοπούλου & Καρκαβίτσα, πίσω απ΄ το ΑΤΑ, τηλ.  2410 - 285851), από 02.30 - 08.00 μ.μ.



Σάββατο, 6 Μαΐου 2017

«Ο Νεομάρτυρας Αγιος Γεώργιος Ιωαννίνων (1808 – 1838). Προσευχητική μαρτυρία»


Το νέο βιβλίο του Μητροπολίτου Αρκαλοχωρίου κ. Ανδρέα (Νανάκη). Μια έκδοση αφιερωμένη στην προσευχή και εις μνήμην του μακαριστού Μητροπολίτου Ιωαννίνων κυρού Θεοκλήτου (Σετάκη)

Αφιερωμένο στο προσευχητικό μαρτύριο του Αγίου Γεωργίου του εξ Ιωαννίνων (1808 – 1838, ημέρα εορτής 17η Ιανουαρίου), είναι το νέο βιβλίο του Μητροπολίτου Αρκαλοχωρίου και καθηγητού της Θεολογικής Σχολής του Α.Π.Θ. κ. Ανδρέα (Νανάκη). Πρόκειται για μια θεολογική προσέγγιση για την αξία της προσευχής, την οποία ο συγγραφέας περιγράφει ως μια «διασωλήνωση με τον αόρατο πνευματικό κόσμο με τις πνευματικές δυνάμεις του ουρανού». Ως μια «προσευχητική επικοινωνία», η οποία, όπως με την χάρη του Θεού βοήθησε τον Νεομάρτυρα Γεώργιο να αντιμετωπίσει καρτερικά και με θαυμαστή γενναιότητα το δι΄ απαγχονισμού από τους Τούρκους μαρτύριό του, έτσι μπορεί να βοηθήσει πνευματικά τον σημερινό άνθρωπο ν΄ αντιμετωπίσει το σύγχρονο πρόβλημα του πολιτισμού μας, το οποίο, όπως εξηγεί ο συγγραφέας, είναι στην ουσία του πρόβλημα πνευματικό. 

..η συνέχεια της βιβλιοπαρουσιάσεως στο Αmen.gr

Η Αγία και Μεγάλη Σύνοδος της Ορθοδοξίας: γιατί πρέπει να υπογραφεί από όλες τις Τοπικές Ορθόδοξες Εκκλησίες



Του Κώστα Νούση,  
Θεολόγου - Φιλολόγου ΑΠΘ,
συνεργάτου του "Θεολογικού Συνδέσμου"


«Η Ορθόδοξος Εκκλησία, πιστή εις την ομόφωνον ταύτην αποστολικήν παράδοσιν και μυστηριακήν εμπειρίαν, αποτελεί την αυθεντικήν συνέχειαν της μιάς, αγίας, καθολικής και αποστολικής Εκκλησίας». Η φράση αυτή από την Εγκύκλιο της Συνόδου της Κρήτης (2016) θεωρώ ότι λέει σχεδόν τα πάντα, αναφορικά με τις ενστάσεις περί οικουμενισμού και προδοσίας της πίστεως από διάφορες κατευθύνσεις. Ο γράφων ήταν εξαρχής θερμός υποστηρικτής της πραγμάτωσης της Συνόδου παρά τα όποια εμπόδια και αρθρογράφησε σχετικώς. Στη συνέχεια, επηρεασθείς μάλλον από φονταμενταλιστικές Σειρήνες, έδειξε έναν έντονο σκεπτικισμό, ο οποίος σε συνδυασμό με τη μη επισταμένη μελέτη των κειμένων, τον οδήγησε σε ένα άρθρο το οποίο σήμερα θεωρώ ότι αδικεί την πραγματικότητα τής εν λόγω συνόδου[1]. Με την παραδοχή, λοιπόν, αυτή του mea culpa προχωρεί σε μία επανάγνωση των κειμένων της Συνόδου και επαναξιολόγηση της Ορθοδοξίας της.

Οι ενιστάμενοι κατά της Συνόδου προ της συγκλήσεώς της επικαλέστηκαν πληθώρα αντιρρήσεων, προκειμένου να την αμαυρώσουν έως και να την ακυρώσουν. Εκ των υστέρων, επίσης, στο ίδιο μότο κινούμενοι οι περισσότεροι εξ αυτών ανακάλυπταν δήθεν ή εφεύρισκαν επιχειρήματα χάρτινα με τον ίδιο εξάπαντος στόχο. Αναφέρω για παράδειγμα την ενόχληση πολλών για την παρουσία ετερόδοξων παρατηρητών. Τρωγόμαστε με τα ρούχα μας νομίζω… Βέβαια, υπάρχει και κάτι πιο σοβαρό: η παραβίαση της αρχής της ομοφωνίας αναφορικά με τις απουσίες ενίων τοπικών Εκκλησιών. Το θέμα ωστόσο είναι αυταπόδεικτο. Οι Εκκλησίες αυτές άραγε απείχαν και δεν υπέγραψαν για ουσιαστικούς λόγους ή με άλλα παρασκηνιακά κριτήρια κινούμενοι; Η απάντηση και εδώ προφανής, ωστόσο παραμένει ανοιχτό το θέμα, μέχρι και αυτοί είτε να υπογράψουν τα κείμενα είτε να τεκμηριώσουν επαρκώς την άρνησή τους. Σε περίπτωση που δεν έχουμε πειστική τοποθέτηση, τότε θεωρώ πως εκπίπτει de facto η κατάρριψη από μέρους τους της ισχύος της αρχής της ομοφωνίας.

Μένουμε λοιπόν στον βασικό πυρήνα, που είναι τα κείμενα της Πανορθόδοξης αυτής Συνόδου. Πάνω σε αυτά πρέπει να στηρίξουμε τις ενστάσεις μας και όχι σε πυροτεχνήματα και σε σενάρια μανιοκαταδιωκτικά, ερειδόμενα σε πιθανές προδοτικές προθέσεις και σχεδιασμούς που διενεργούνται από τους «οικουμενιστές» κάτω από το τραπέζι. Άλλωστε, έχει καταντήσει κουραστικό έως γραφικό να επιχειρηματολογούν τοιουτοτρόπως και επιστήμονες θεολόγοι, «ηγετικές» μορφές των επανισταμένων «αντιοικουμενιστών». Ποιος μπορεί, στ’ αλήθεια, να διαγνώσει προθέσεις, ει μη ο έχων το διορατικό χάρισμα; Και ποιος από αυτούς που μέχρι τώρα γράφει, πατώντας πάνω σε υποθέσεις, μπορεί να το ισχυριστεί αυτό για τον εαυτό του; Έφτασαν μήπως οι ενιστάμενοι στα μέτρα των αγίων Πατέρων; Ας σοβαρευτούμε και λίγο… Το ίδιο ισχύει και για σχετικές θεολογικές διατριβές και άρθρα που δημοσιεύονται. Δίκες προθέσεων και αντιρρητικούς λόγους κατά υποθετικών σεναρίων δεν θυμάμαι να γνώρισε η εκκλησιαστική ιστορία. Οι άγιοι Πατέρες και οι Σύνοδοι απαντούσαν, αφότου αναφύονταν οι αιρέσεις και οι αιρετικοί. Έπαιρναν θέσεις επί εκπεφρασμένων και συγκεκριμένων θέσεων, διατυπώσεων, ενεργειών και κειμένων και όχι ασαφών, νεφελωδών και αοριστολογικών καταστάσεων. Πρέπει να σταματήσει αυτή η σύγχυση, η οποία μονάχα θόρυβο προκαλεί (Ματθ. 27,24).