Τρίτη, 17 Οκτωβρίου 2017

Νανάκη Ανδρέα, Μητροπολίτου Αρκαλοχωρίου, "Πτυχές σχέσεων Εκκλησίας - Πολιτείας στον 20ο αιώνα", εκδ. Μπαρμπουνάκη, Θεσσαλονίκη, 2017, σσ. 272.



"...Δέκα μελετήματα συγκροτούν το υπό τον τίτλο «Πτυχές Σχέσεων Εκκλησίας – Πολιτείας στον 20ο αιώνα» νέο βιβλίο του Μητροπολίτου Αρκαλοχωρίου της Εκκλησίας της Κρήτης και καθηγητού Εκκλησιαστικής Ιστορίας στη Θεολογική Σχολή του Α.Π.Θ. κ. Ανδρέα Νανάκη, το οποίο εκδίδεται σε μια κρίσιμη στιγμή κατά την οποία το ευρύτερο ζήτημα των σχέσεων της Εκκλησίας με την Πολιτεία εμφανίζεται στο προσκήνιο με αξιοζήλευτη περιοδικότητα αποτελώντας – το τελευταίο διάστημα όλο και συχνότερα, όλο και εντονότερα– θέμα «ημερησίας διατάξεως» στην ατζέντα του δημοσίου διαλόγου, εν όψει μάλιστα και της επικειμένης συνταγματικής αναθεωρήσεως. Πρόσφατα μάλιστα  το θέμα απησχόλησε την Ιερά Σύνοδο της Ιεραρχίας της Εκκλησίας της Ελλάδος, κατά την διάρκεια των εργασιών της, στις αρχές (3 - 6) Οκτωβρίου 2017..."

* Διαβάστε ολόκληρη την βιβλιοπαρουσίαση στο Amen.gr  

Κυριακή, 15 Οκτωβρίου 2017

Εφημερίδα "XΡΙΣΤΙΑΝΙΚΗ": Ημερολόγιο 2018 αφιερωμένο στον Νικολάϊ Μπερντιάγιεφ

Την Τρίτη, 17-10-2017, στις 7 μ.μ. θα γίνει η παρουσίαση του Ημερολογίου 2018 της εφημερίδας "ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΗ", στα Γραφεία της, Ακαδημίας 78Δ, 5ος όροφος.

Το Ημερολόγιο τσέπης 2018 της «Χριστιανικής» είναι αφιερωμένο στο Νικόλαο (Νικολάϊ) Μπερντιάγιεφ  (1874 - 1948) που θεωρείται ένας από τους σπουδαιότερους Ρώσους λογίους και στοχαστές του 20ού αιώνα. Με εισαγωγικό σημείωμα βιογραφικό και αποσπάσματα κειμένων του μεγάλου Ρώσου ορθόδοξου φιλόσοφου, πολλά από τα οποία είναι άγνωστα στην Ελλάδα.

Στην εκδήλωση της Τρίτης θα μιλήσουν:

- Γιάννης Ζερβός, Διευθυντής Σύνταξης της «Χριστιανικής» και Πρόεδρος της «Χριστιανικής  Δημοκρατίας»

- Κώστας Καμαριάρης, και

-  Δημήτρης Μπαλτάς.

Είσοδος ελεύθερη.


(Παραγγελίες:  Από τα γραφεία της «ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΗΣ»:  τηλεφωνικά (210 - 3811302 καὶ 210 - 3806863 ή μέσω ηλεκτρονικού ταχυδρομείου : efim.xristianiki@gmail.com . Τιμή τεύχους ένα [1] ευρώ).

Τρίτη, 10 Οκτωβρίου 2017

Επανεκλογή του Καθηγητού κ. Παν. Σκαλτσή στην Προεδρία του Τμήματος Θεολογίας του ΑΠΘ


  Πρόεδρος του Τμήματος Θεολογίας του Α.Π.Θ. για δεύτερη 2ετία επανεξελέγη ο νυν Πρόεδρος, Καθηγητής Λειτουργικής κ. Παναγιώτης Σκαλτσής (φωτ.).

Τα αποτελέσματα των επαναληπτικών εκλογών που πραγματοποιήθηκαν την Τρίτη, 10-10-2017 στην αίθουσα Συνεδριάσεων της Σχολής (1ος όροφος) έχουν ως εξής:
 Εγγεγραμμένοι: (31 Δ.Ε.Π + 8 Ε.ΔΙ.Π  / Ε.Τ.Ε.Π.) = 39
Ψήφισαν: 38
Άκυρα: 1
Λευκά: 3
 Έγκυρα: 34
 Έλαβαν: 
Παναγιώτης Σκαλτσής: 20
Δήμητρα Κούκουρα: 14

 (Στο Α΄ γύρο είχαν λάβει:  Π. Σκαλτσής 18, Δημ. Κούκουρα 12 και Λ. Σιάσος 5)

Σύμφωνα με τα παραπάνω αποτελέσματα ο υποψήφιος κ. Παναγιώτης Σκαλτσής (επαν-) εκλέγεται Πρόεδρος του Τμήματος Θεολογίας της Θεολογικής Σχολής Α.Π.Θ. για το χρονικό διάστημα από 01-12-2017 έως 31-08-2019.

* Για η θέση του Αναπληρωτού Προέδρου του Τμήματος - και για το ίδιο χρονικό διάστημα - εξελέγη ο (μοναδικός) υποψήφιος, αναπλ. καθηγητής κ. Χαράλαμπος Ατματζίδης .

EΝΩΤΙΚΟ ΜΗΝΥΜΑ


Ο επανεκλεγείς Πρόεδρος κ. Παναγιώτης Σκαλτσής, μαθητής του μακαριστού Καθηγητoύ Ιωάννη Φουντούλη και γνώστης των θεολογικών και εκκλησιαστικών θεμάτων, κατά την προηγηθείσα θητεία του ανταποκρίθηκε στο έργο του με σύνεση, μετριοπάθεια, ενωτικό πνεύμα και σημαντικές πρωτοβουλίες, όπως αυτή της κατ’ έτος οργάνωσης «Εβδομάδας Θεολογικού Λόγου και Τέχνης», με διεθνή επιστημονικά συνέδρια και εκδηλώσεις πολιτιστικού και κοινωνικού χαρακτήρα.

Σε μήνυμά του προς τους συναδέλφους του, πριν τις εκλογές ο κ. Σκαλτσής μεταξύ των άλλων ανέφερε και τα εξής: «Από κοινού, με όρους διαλόγου, καταλλαγής, ευθυλογίας και συνευθύνης, οφείλουμε να ενθαρρύνουμε πρωτοβουλίες και δραστηριότητες που ως σκοπό έχουν τη στήριξη, την προβολή και την ανάδειξη σε κάθε επίπεδο του κύρους του Τμήματός μας».

Ανάλογο μήνυμα, με αναφορά στην ενότητα, την έρευνα και τη διακονία, έστειλε και μετά την ολοκλήρωση της εκλογικής διαδικασίας και την εξαγωγή των αποτελεσμάτων: "Το Τμήμα Θεολογίας της Θεολογικής Σχολής του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης έχει πράγματι μακρά ιστορία και ικανά στελέχη, μέλη ΔΕΠ, τα οποία είναι σε θέση να πρωτοστατούν στο χώρο της έρευνας, της παραγωγής σύγχρονου θεολογικού λόγου, της εκπαίδευσης σε υψηλό επίπεδο των προπτυχιακών και μεταπτυχιακών φοιτητών, αλλά και της θεολογικής μαρτυρίας στην Εκκλησία, την Κοινωνία και την Οικουμένη".

Τρίτη, 3 Οκτωβρίου 2017

"Η Εκκλησία στα χρόνια της δικτατορίας": Παρουσίαση του βιβλίου "Η ΕΚΚΛΗΣΙΑ ΚΑΤΑ ΤΗ ΔΙΚΤΑΤΟΡΙΑ 1967-1974. Ιστορική και νομοκανονική προσέγγιση", εκδ. Επίκεντρο, Θεσσαλονίκη, 2017, στην εφημερίδα "Το Ποντίκι"

"Το Ποντίκι" ART / Βιβλίο, 28.09.2017, σελ. 29


Χαράλαμπος Μ. Ανδρεόπουλος

Η Εκκλησία κατά τη Δικτατορία 1967-1974

Εκδόσεις: Επίκεντρο

Σελ.: 418

Γράφει ο Ξενοφών Α. Μπρουντζάκης

Οι σχέσεις Εκκλησίας-κράτους στη χώρα μας συγκροτούν ένα ακόμη εθνικό και δυσεπίλυτο πρόβλημα, το οποίο γίνεται αντικείμενο εν πολλοίς επιπόλαιων και ανιστόρητων σκοπιμοτήτων, που τελικά δεν βοηθούν στην ομαλοποίηση και στο αναγκαίο ξεκαθάρισμα αυτών των σχέσεων. Είμαστε μια χώρα με μπόλικη και μακρόχρονη ιστορία και εκκωφαντική απουσία εθνικής ταυτότητας και συνείδησης. Ο λόγος μας είναι ισοπεδωτικός, εριστικός και εμφορείται περισσότερο από κομματικές σκοπιμότητες και κάθε λογής ιδεοληψίες. Με αυτό τον τρόπο ανακυκλώνουμε μονίμως έναν θορυβώδη φαύλο κύκλο συζητήσεων, που βασικό τους χαρακτηριστικό είναι η άγνοια της ουσίας των ζητημάτων για τα οποία αποφαινόμαστε με χαρακτηριστική ευκολία. Οι σχέσεις της πολιτείας με την Εκκλησία είναι ανάγκη, πριν διευθετηθούν, να διατυπωθούν με ακρίβεια, γνώση και αντικειμενικότητα ως ένα πρόβλημα εθνικό που κάποτε οφείλουμε ως κοινωνία να το λύσουμε.

Ξεπερνώντας λοιπόν μια σειρά εθνικών κακοδαιμονιών, οφείλουμε, πριν αποφανθούμε, να μάθουμε, να γνωρίσουμε, να προβληματιστούμε, να διδαχθούμε κριτικά δίχως να αναπαράγουμε υποβολιμαίες στερεότυπες κομματικές πομφόλυγες. Η ενδιαφέρουσα, εστιασμένη στην εποχή της δικτατορίας, μελέτη του Χαράλαμπου Ανδρεόπουλου προσφέρει τη δυνατότητα στον αναγνώστη να προβληματιστεί για μια από τις πλέον σκοτεινές και δυσερμήνευτες περιόδους της σύγχρονης εκκλησιαστικής ιστορίας. Με τη βαθύτατη γνώση των γεγονότων της οχληρής εκείνης περιόδου, των περίπλοκων διοικητικών ζητημάτων και της εν γένει εκκλησιαστικής πραγματικότητας, ο συγγραφέας αποκαλύπτει αναλυτικά μια σωρεία απροκάλυπτων παρεμβάσεων του δικτατορικού καθεστώτος στα εσωτερικά της Εκκλησίας που αποσκοπούσαν στον έλεγχό της και κατά συνέπεια στην πρόσβαση στη μεγάλη κοινωνική επιρροή της, προκειμένου να χρησιμοποιηθεί για την προώθηση των ιδεολογικών σκοπιμοτήτων της απεχθούς δικτατορίας. Μέσα από μια απολύτως τεκμηριωμένη μελέτη, ο συγγραφέας ερευνά και διατυπώνει τους προβληματισμούς και τα συμπεράσματά του που σχετίζονται με τη φυσιογνωμία της σύγχρονης Εκκλησίας, αναδεικνύοντας την παθογένεια αλλά και την υποκριτική και καιροσκοπική μεταβολή των πεποιθήσεων ιερωμένων και λαϊκών ανάλογα με τη συγκυρία.

Κυρίαρχη μορφή αυτής της περιόδου είναι ο αρχιεπίσκοπος Ιερώνυμος (Κοτσώνης), μια προσωπικότητα αμφιλεγόμενη που προερχόταν από τις διάφορες πανίσχυρες παρεκκλησιαστικές οργανώσεις που είχαν εδραιωθεί στη διάρκεια της μετεμφυλιακής περιόδου. Επρόκειτο, αρχικά, για άνθρωπο των ανακτόρων, πνευματικό της βασιλικής οικογένειας που αναρριχήθηκε στον αρχιεπισκοπικό θρόνο μέσα από μια σειρά παρασκηνιακών ραδιουργιών και παράτυπων διαδικασιών. Επίσης, κοινωνικό ενδιαφέρον έχει και η στάση διαφόρων ιεραρχών οι οποίοι κατά τη διάρκεια της επταετούς δικτατορίας κράτησαν σθεναρή αντίσταση απέναντι στο φασιστικό καθεστώς. Χαρακτηριστική είναι η περίπτωση του βοηθού του αρχιεπισκόπου Θεσσαλονίκης, επισκόπου Ταλαντίου Στέφανου (Αφεντουλίδη), όταν ένας αξιωματικός εισέβαλε στην κυριολεξία στον ναό του Αγίου Γεωργίου Νεαπόλεως στη Θεσσαλονίκη και απαίτησε τη διακοπή της θείας λειτουργίας προκειμένου ο ιερωμένος να μεταβεί στον ναό της Αγίας Σοφίας, όπου τον ανέμεναν οι εκπρόσωποι του δικτατορικού καθεστώτος. Ο ιερωμένος αρνήθηκε και τότε ο αξιωματικός, που οπλοφορούσε, τον απείλησε ότι θα υποστεί τις προβλεπόμενες κυρώσεις αν δεν υπακούσει, λαμβάνοντας την αποστομωτική απάντηση: «Για τέτοιες στιγμές ζούμε».

Τέλος, σωστά επισημαίνει στον πρόλογό του ο καθηγητής Ι.Μ. Κονιδάρης ότι οι μεγαλύτερες κρίσεις στις σχέσεις Εκκλησίας-κράτους στη χώρα μας συνέπεσαν με ανώμαλες περιόδους της Ιστορίας με παρεπόμενη συνέπεια τη διατάραξη των σχέσεων της Εκκλησίας της Ελλάδος με το Οικουμενικό Πατριαρχείο. Στη διάρκεια του εικοστού αιώνα μπορεί κανείς εύκολα να αναφέρει τρία τρανταχτά παραδείγματα, αρχής γενομένης από την περίοδο του Εθνικού διχασμού (1915-17), την περίοδο της δικτατορίας του Μεταξά και, τέλος, την περίοδο της επταετούς δικτατορίας. Πρόκειται για τρεις περιόδους που στιγμάτισαν αυτές τις σχέσεις μέσα από μια σειρά αυθαίρετων παρεμβάσεων που αποσκοπούσαν στον προσεταιρισμό της εκκλησιαστικής επιρροής προς εξυπηρέτηση κομματικών σκοπιμοτήτων.

Εφημερίδα "Το Ποντίκι" ART / Βιβλίο (28.09.2017, σελ. 29)

Τετάρτη, 20 Σεπτεμβρίου 2017

Εφημερίδα ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΗ, βιβλιοπαρουσίαση: "Η Εκκλησία κατά τη δικτατορία 1967 - 1974. Ιστορική και νομοκανονική προσέγγιση", εκδ. Επίκεντρο, Θεσσαλονίκη, 2017

Εφημ. ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΗ, φυλ. 993 (7ης Σεπτεμβρίου 2017, σελ. 11, στήλη "Αναλόγιο")

Η ΕΚΚΛΗΣΙΑ ΚΑΤΑ ΤΗ ΔΙΚΤΑΤΟΡΙΑ 1967-1974

Ιστορική και νομοκανονική προσέγγιση


Είναι γεγονός ότι οι μεγαλύτερες κρίσεις στις σχέσεις Εκκλησίας – Πολιτείας στη Ελ­λάδα συνέπεσαν με ανώμαλες περιόδους της πολιτικής της ιστορίας. Ταυτόχρονα, συνδέθηκαν με τη δημιουργία αρχιεπισκο­πικών ζητημάτων, κάτι μάλλον αναμενόμε­νο ως εκ της σημασίας που διαδραματίζει το πρόσωπο του «Αρχιεπισκόπου Αθηνών και πάσης Ελλάδος» στα πολιτικά πράγματα.

Σε μια από τις πλέον σκοτεινές και δυ­σερμήνευτες περιόδους της σύγχρονης εκκλησιαστικής ιστορίας αναφέρεται το παρόν βιβλίο, που έρχεται να ρίξει φώς στις σχέσεις της Διοικούσας Εκκλησίας και της Πολιτείας της περιόδου 1967 - 1974, όπως αυτές διαμορφώθηκαν υπό το κράτος της εγκαθιδρυθείσας την 21η Απριλίου 1967 επτάχρονης Δικτατορίας.

Με ενδελεχή έρευνα πηγών και βιβλι­ογραφίας ο Χάρης Ανδρεόπουλος πραγ­ματεύεται το πρόβλημα, εξετάζοντας και αναλύοντας ζητήματα της εν λόγω περι­όδου, που αφορούσαν την νομοκανονική αυτοσυνειδησία της Εκκλησίας και τον βαθύ τραυματισμό της (σήμερα συνταγμα­τικά κατοχυρωμένης) αυτοδιοικήσεώς της από σωρεία παρεμβάσεων της Δικτατορίας στα εσωτερικά της, που αποσκοπούσαν στον έλεγχο της εκκλησιαστικής διοικήσε­ως, ώστε να υπηρετηθούν οι ιδεολογικές σκοπιμότητες του καθεστώτος.

Προσεγγίζοντας το όλο ζήτημα επί τη βάσει ιστορικών και νομοκανονικών κριτη­ρίων, ο συγγραφέας αναδεικνύει, αξιολογεί και ερμηνεύει τις ποικίλες διαστάσεις και προεκτάσεις που είχε η προβληματική αυτή σχέση στη διοίκηση και στη ζωή της ελλαδικής Εκκλησίας καθ΄ όλη τη διάρκεια της Επταετίας και σε αμφότερες τις φάσεις της: επί Γ. Παπαδοπούλου, με αρχιεπίσκοπο τον Ιερώνυμο Κοτσώνη, και επί Δ. Ιωαννί­δη, με αρχιεπίσκοπο τον Σεραφείμ Τίκα. Ως ιδιαίτερης σημασίας ζητήματα αντιμε­τωπίζονται το θέμα της διαταραχθείσας κατά το διάστημα της πρώτης φάσης της Δικτατορίας (1967 – 1973) νομοκανονι­κής σχέσης της Ελλαδικής Εκκλησίας με το Οικουμενικό Πατριαρχείο και το θέμα των δώδεκα εκπτώτων – «ιερωνυμικών» λεγομένων – Μητροπολιτών που δημιουρ­γήθηκε στη δεύτερη φάση της Δικτατορίας (Νοέμβριος 1973 – Ιούλιος 1974).

Στο βιβλίο παρουσιάζονται, επίσης, και αναλύονται οι πολιτικές, με τις οποίες στα πρώτα κρίσιμα χρόνια της Μεταπολίτευσης, επί πρωθυπουργίας Κων/νου Καραμανλή (1974 – 1980), αντιμετωπίσθηκε και εξο­μαλύνθηκε η κρίση στην Εκκλησία, αλλά και θεμελιώθηκε ο εκδημοκρατισμός της με σειρά συνταγματικών διατάξεων και νομοθετημάτων που ρύθμισαν θετικά τόσο την εσωτερική της λειτουργία, όσο και τις σχέσεις της με την Πολιτεία.

Μία σημαντική μελέτη, που βοηθά στην εξέταση, κατανόηση και ανάδειξη των αιτίων και των διαδικασιών, μέσω των οποίων η Εκκλησία της Ελλάδος επηρεά­σθηκε, συμμετείχε, έδρασε και επέδρασε στις πολιτικές εξελίξεις υπό το κράτος της επτάχρονης Δικτατορίας 1967-1974. Το βιβλίο - η έκδοση του οποίου συμπίπτει με τη συμπλήρωση 50 χρόνων από την εγκα­θίδρυση της δικτατορίας της 21ης Απριλίου 1967 - προλογίζει ο ομ. καθηγητής Εκκλη­σιαστικού Δικαίου της Νομικής Σχολής του Πανεπιστημίου Αθηνών κ. Ιωάννης Μ. Κονιδάρης, χαρακτηρίζοντάς το ως «ένα έργο – σταθμό για την Εκκλησιαστική Ιστο­ρία, αλλά και εφαλτήριο για περαιτέρω αναζητήσεις σε συναφείς κλάδους, όπως το Εκκλησιαστικό Δίκαιο ή / και η Πολιτική Ιστορία του τόπου μας».  Eκδόθηκε από τις εκδόσεις «ΕΠΙΚΕΝΤΡΟ» (σ. 424, τιμή 23,00 ευρώ μαζί με ΦΠΑ, τηλ. 2310-256146).

Ο Χαράλαμπος Ανδρεόπουλος γεν­νήθηκε και ζει με την οικογένειά του στη Λάρισα. Υπηρετεί στη Β/θμια εκπαί­δευση ως θεολόγος καθηγητής. Είναι διδάκτωρ Εκκλησιαστικής Ιστορίας του Α.Π.Θ. και μέλος της Εταιρείας Εκκλη­σιαστικού και Κανονικού Δικαίου. Τα ερευνητικά του ενδιαφέροντα εστιάζο­νται στη μελέτη θεμάτων της σύγχρονης πολιτικής και εκκλησιαστικής ιστορι­ογραφίας. Αρθρογραφεί στην «Ελευ­θερία» Λαρίσης, στο «Amen.gr» και στο προσωπικό του ιστολόγιο (http://religiousnet.blogspot.com).

Εκδ. «Επίκεντρο»

Τρίτη, 19 Σεπτεμβρίου 2017

"Ο Νικόλαος Ψαρουδάκης και ο Ιερώνυμος Α΄ Κοτσώνης: Μία επιστολή - καταγγελία χωρίς απάντηση"


Εφημ. ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΗ, φυλ. 992
(24ης Αυγούστου 2017, σελ. 8) 

Του Αθανασίου Κουρταλίδη *

Μία ἐπιστολή-καταγγελία πρός τόν πρώην Ἀρχιεπίσκοπο μιᾶς «Ἀρι­στίνδην» Συνόδου καί συνεργό τῆς Δικτατορίας γιά το χριστιανικό, το δημοκρατικό και κοινωνικό του χρέος.

Ὁ μακ. Ἱερώνυμος Κοτσώνης δι­ετέλεσε καθηγητής Κανονικοῦ Δι­καίου Θεολογικής Σχολῆς. ἀρχιμαν­δρίτης πρῶτα τῶν Ἀνακτόρων καί ἔπειτα Άρχιεπίσκοπος Ἀθηνῶν καί πάσης Ἑλλάδοςη, ἀφοῦ εκλἐχτηκε ἀντικανονικά ὄχι ἀπό τήν Ἱεραρχία τῆς Ἑκκλησίας τῆς Ἑλλάδος ἀλλά ἀπό μία «Ἀριστίνδην Σύνοδο», μιά σύναξη δηλαδή μητροπολιτῶν που ἐπιλέχτηκε ἐλέω κρατικῆς-δικτα­τορικῆς ἐξουσίας μέ βάση Ἀν. Δι­ατάγματα τῆς Χούντας. Πρῶτα μέ ἐπέμβαση τῆς Χούντας ἀφαιρέθηκε ἡ Ἀρχιεπισκοπεία τοῦ κανονικοῦ Ἀρχιεπισκόπου Χρυσοστόμου καί, ἑπομένως, ἡ ἀνάδειξη τοῦ Ἱερώνυ­μου Α' ἀπό τόν κύκλο τῶν Ἀνακτό­ρων ἀπετέλεσε μία ἐκτροπή, ἀκραίας περιφρόνησης τῶν Κανόνων καί τῆς δημοκρατικῆς τάξης.

Λεπτομέρειες μέ ἀκριβῆ κανονική καί νομική ἐνημέρωση μποροῦμε νά βροῦμε στή διατριβή τοῦ θεολόγου Χαρ. Ἀνδρεοπούλου «Ἡ Ἐκκλη­σία κατά τή Δικτατορία 1967-1974, Ἰστορική καί νομοκανονική προ­σέγγιση» (2017, έκδ. ΕΠΙΚΕ­ΝΤΡΟ) καί στό συλλογικό τόμο τῆς «ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΗΣ» 1990, Κρατική ἐξουσία καί Ὀρθόδοξη Ἐκκλησία», ἐκδ. ΜΗΝΥΜΑ, Ἀθήνα, ἐπιμ. Θ. Κουρταλίδη).

Στό παρόν ἄρθρο, θά παρουσι­άσουμε πολύ σημαντικά στοιχεῖα ἀπό ἕνα σχεδόν ἄγνωστο κείμε­νο, ἱστορικό-ντοκουμέντο τοῦ θέ­ρους του 1967, μία ἐπιστολή του προέδρου τῆς Χρ. Δημοκρατίας Νικολάου Ψαρουδάκη στόν τότε Ἀρχιεπίσκοπο Ἱερώνυμο Α' (πρίν 50 ἀκριβῶς χρόνια) ἀλλά δημοσιεύτηκε σε μικρό τεῦχος μόλις τό 1990, μέ τίτλο «Ὄχι στό συμβιβασμό, δια­μαρτυρία καί πρόσκληση» (Ἐκδ. ΧΡ. ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ, Ἀθήνα).

Τό μήνυμα καί ἡ καταγγελία τοῦ Ν. Ψαρουδάκη

Ὁ Ν. Ψαρουδάκης στόν πρόλογό του ἐξηγεῖ ὅτι ἡ δημοσίευση (τό 1982) ἐκτός ἀπό τήν ἱστορική του σημασία ἐνδιαφέρει τήν τότε ἐπι­καιρότητα καί οἱ θέσεις του ἴσως θά ἰσχύουν «καί γιά τόν Ἀρχιεπίσκοπο τῆς αὔριο». Καταγγέλλει ἀνεπιφύλακτα «τήν Κυβέρνηση τῆς 21ης Ἀπριλίου ὡς χριστιανικά ἀπαράδεκτη», παρά τά ὅσα διεκήρυτταν μερικοί Μητρο­πολίτες καί κάποιες χριστιανικές ὀργανώσεις, πού διαβεβαίωναν ὅτι ἦταν «σωτήρια Ἐπανάσταση», τήν θεωρεῖ «παράνομη», «ἀντιχριστανι­κή» καί «ἐθνικό κίνδυνο» και ζητεῖ ἀπό τόν Ἀρχιεπίσκοπο νά ἀναλάβει τίς εὐθῦνες του τότε: «Συνθηκολο­γήσαμε, (γράφει) μέ τίς δυνάμεις τοῦ σκότους καί καταστρέφουμε, ἔμμεσα καί ἄμεσα τό ἔργο τοῦ Χρι­στοῦ» (σ.6). Τονίζει ὅτι «ἐνῶ οἱ ἐλευθερίες... καταπατοῦνται μέ σατανικό κυνι­σμό, ἐμεῖς οἱ Χριστιανοί, οἱ ὀπαδοί τοῦ μεγάλου ἐλευθερωτοῦ» θά ἔπρε­πε νά εἴμαστε «στίς ἐπάλξεις καί τό δεσμωτήριο». Καταγγέλλει ὅτι οἱ δικτάτορες κατέλυσαν τή δημο­κρατία, ὑποδούλωσαν τόν ἑλληνικό λαό μέ πρόσχημα τόν κίνδυνο τοῦ Κομμουνισμοῦ, ἐνῶ «κανένα στοι­χεῖο δέν προσκομίστηκε, πού νά ἀποδεικνύει τόν ἰσχυρισμό τους». Γι' αὐτό εἶναι παράνομοι καί ἐπίορκοι, «ἀφοῦ κατάργησαν τό Σύνταγμα, στό ὁποῖο εἶχαν ὁρκιστεῖ πίστη». (σ. 8). Τό καθεστώς τους εἶναι «ἀντι­χριστιανικό», γιατί ἡ χριστ. Διδα­σκαλία «διαφυλλάτει τήν ἐλευθερία τοῦ ἀνθρώπου», κηρύσσει τό «Ἐπ’ ἐλευθερία ἐκλήθητε».

Ἡ δικτατορία ἀκόμη εἶναι ἐπι­κίνδυνη, διότι ἔκανε κατάχρηση βίας, γιά τήν ὁποία κατηγορεῖ τόν Κομμουνισμό. «Γιατί εἴπαμε ΟΧΙ στό Φασισμό, τόν Ἑθνικοσοσιαλι­σμό καί τό Σταλινισμό», ἐρωτᾶ τό Μακαριώτατο. Καί συμπεραίνει ὅτι ἡ Κυβέρνηση μέ τή βία, καί τήν ἀντισυνταγματι­κότητα θά ἐνισχύσει ἀντί νά μειώσει τόν Κομμουνισμό. Ὁ Ν.Ψ. καταδικάζει τούς «δι­κτατορίσκους», πού εἶναι φαιδρά ὄργανα τοῦ ἀστικοῦ Κράτους. «Οἱ πολιτικοί, ...ὁ τόπος, οἱ ἱεροκή­ρυκες, οἱ δάσκαλοι... ἕναν ἐχθρό γνωρίζουν, ἕνα καταγγέλλουν... τόν Κομμουνισμό καί κάτω ἀπό τήν ἀντικομμουνιστική αὐτή ἱστορία ὀργιάζει ἡ φαυλοκρατία τῆς πο­λιτικῆς, ἡ ληστρική ἐκμετάλλευση τῆς Οἰκονομικῆς Ὀλιγαρχίας, ἡ χυ­δαία καταπάτηση τῶν ἱερωτέρων θεσμῶν».

Ἀπαγόρευση τῆς Χρ. Δημοκρατίας

«Σᾶς γνωρίζουμε Μακαριώτατε ὅτι ἡ λογοκρισία ἀπηγόρευσε τήν κυκλοφορια τῆς ἐφημερίδος "Χρ. Δημοκρατίας" καί ὅλων τῶν βιβλί­ων της». Ὁ Ν. Ψαρουδάκης ἔφερε τό πα­ράδειγμα τοῦ Ἰωάννη Προδρόμου, πού μέ τό θάρρος καί τήν ἀλήθεια προφήτου συμβούλευσε τούς στρα­τιωτικούς τῆς ἐποχῆς τό «μηδένα συκοφαντήσητε, μηδένα διασείση­τε» (λουκ. 3, 14), δηλαδή κανένα να μην διώξετε μέ συκοφαντίες καί σέ κανένα νά μήν ἀσκήσετε βία. Συμπεραίνει ὅτι «ἡ εὐθύνη τῆς Δ. Ἐκκλησίας στή νομιμοποίηση τῆς παρανομίας εἶναι μεγάλη». Στό καθεστώς τῆς Δικτατορίας, διαμαρ­τύρεται, «ὀφείλετε τήν ἐκλογή σας». «Ἡ Δ. Ἐκκλησία δέν ἀνήκει οὔτε στά Ἀνάκτορα, οὔτε στήν Κυβέρ­νηση. Ἀνήκει στό Λαό. Πῶς μπορεῖ λοιπόν ὁ λαός νά καταπιέζεται καί ἡ Δ. Ἐκκλησία νά ἔχει ἀγαθές σχέ­σεις μέ τούς δημίους καί τυράννους του;». (σ. 12). Καί ἐπισημαίνει: «Μακαριώτατε, τό Ἔθνος, ὀ Λαός, ἡ Νεολαία, κιν­δυνεύουν... Ἡ Δ. Ἐκκλησία πρέπει... νά ἀγωνιστεῖ γιά τήν ἀποκατάστσση τῆς Δημοκρατίας τό ταχύτερο». «Ὅταν ὁ Λαός καταδυναστεύ­εται, ὁ καλός ἄμβωνας γιά τή Δ. Ἐκκλησία εἶναι η φυλακή. Πόσο λησμονήθηκαν... ἡ Ἐκκλησία τῶν Μαρτύρων καί τῶν Ἁγίων...».

«Τό ἴδιο βράδυ πού οἱ ἐπίορκοι στρατιωτικοί κατέλυσαν τό κρά­τος τοῦ Νόμου, ἐάν εἴχαμε ζωντανή Ἐκκλησία, ὁ ἄμβωνας ἔπρεπε νά σημάνει συναγερμό. Καί θά ἦταν μεγαλειώδης χριστιανική νίκη νά εἴχαμε σήμερα τήν Ἱεραρχία τῆς Ἐκκλησίας στη φυλακή χάριν τῆς Δημοκρατίας. Ἀντί ὅμως αὐτοῦ, πρῶτοι καί καλύτεροι οἱ Μητροπολίτες μας ἔσπευσαν νά συγχαροῦν τούς κατα­λυτές των ἐλευθεριῶν τοῦ ποιμνίου τους... Ἰδού ἡ ἀνηθικότης... Τί νά κάνετε γιά τήν ἀνηθικότητα αὐτῆς τῆς δειλείας, τοῦ συμβιβασμοῦ καί τοῦ καιροσκοπισμοῦ, στήν ὁποία, τόσο ἐσεῖς ὅσο καί ἡ περί ὑμᾶς "ἀριστίνδην" Σύνοδος εἶστε πρω­τεργάτες;»...

«Τά ὅπλα καί ἡ βία δέν ἠμποροῦν νά ὑποκαταστήσουν τόν χριστιανι­κό ἀγῶνα οὔτε νά ἐξαφανίσουν τήν ἱστορική εὐθύνη τῶν Χριστιανῶν γιά τήν λιποταξία καί τήν ἀδρά­νειά τους στή λύση τῶν πολιτικῶν καί κοινωνικῶν προβλημάτων τοῦ κόσμου» (σ. 17). Ἀπό τή Γυάρο ὁ Ν. Ψ. τοῦ εὐχήθηκε μετάνοια στά Ὑστέρνια τῆς Τήνου.


[Ἔπειτα ὁ Ν.Ψ. ἐξηγεῖ μᾶλλον ματαίως στόν Ἀρχιεπίσκοπο Ἱερώ­νυμο Α’ τό θησαυρό τοῦ κοινωνικοῦ μηνύματος τοῦ Εὐαγγελίου καί τῶν Μ. Πατέρων, πού ἡ προβολή και ἡ ἐφαρμογή του ἀπαιτεῖ θυσίες καί πνεῦμα προφητείας].

*   Ο κ. Αθανάσιος Κουρταλίδης είναι φιλόλογος και συγγραφέας, τ.  Σχολικός Σύμβουλος Φιλολόγων και σήμερα μέλος του Πολιτικού Γραφείου της «ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ». Το άρθρο του δημοσιεύθηκε στο φύλλο 992 (24ης Αυγούστου 2017) της εφημερίδας «ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΗ», σελ. 8.

Κυριακή, 10 Σεπτεμβρίου 2017

"Βυζαντινός πολιτισμός και ευρωπαϊκές αξίες". Ανοικτή εκδήλωση στο Τμήμα Θεολογίας του ΑΠΘ


Ο Τομέας Εκκλησιαστικής Ιστορίας, Χριστιανικής Γραμματείας, Αρχαιολογίας και Τέχνης του Τμήματος Θεολογίας Α.Π.Θ. διοργανώνει ανοικτή εκδήλωση στις 13 Σεπτεμβρίου 2017 και ώρα 19.00 στην Αίθουσα Συνεδριάσεων της Θεολογικής Σχολής με προσκεκλημένο ομιλητή τον Δρ. π. Ιωάννη - Ján Zozuľák (φωτ.) , καθηγητή στο Πανεπιστήμιο «Constantine the Philosopher» της Nitra της Σλοβακίας, ο οποίος θα παρουσιάσει εισήγηση με τίτλο «Βυζαντινός πολιτισμός και Ευρωπαϊκές αξίες» με αφορμή την κυκλοφορία του νέου του βιβλίου για την Βυζαντινή Φιλοσοφία. 
Σύμφωνα με τη σχετική ανακοίνωση του Διευθυντή του Τομέα, Καθηγητή κ. Χρήστου Αραμπατζή, η εκδήλωση γίνεται στα πλαίσια της διακρατικής συμφωνίας Ελλάδας - Σλοβακίας. 

Παρασκευή, 8 Σεπτεμβρίου 2017

Η χειροτονία των γυναικών στην Ορθόδοξη Εκκλησία. Tην αναβίωση του θεσμού των διακονισσών επιχειρεί το Πατριαρχείο Αλεξανδρείας




Εκδοση συλλογικού τόμου προς τιμήν του Πατριάρχη Αλεξανδρείας κ. Θεοδώρου από το Κέντρο Οικουμενικών και Ιεραποστολικών Μελετών «Μητροπολίτης Παντελεήμων Παπαγεωργίου» της Θεσσαλονίκης

Το Κέντρο Οικουμενικών Ιεραποστολικών και Περιβαλλοντικών Mελετών «Μητροπολίτης Παντελεήμων Παπαγεωργίου» της Θεσσαλονίκης (Center of Ecumenical, Missiological and Ecological Studies ''Metropolitan Panteleimon Papageorgiou'' – CEMES )  με την ευκαιρία της συμμετοχής του στο ετήσιο συνέδριο Ορθόδοξης Πνευματικότητας που διοργάνωσε η μοναστική κοινότητα του Bose (στην περιοχή νοτιοανατολικά του Τορίνο της Ιταλίας) από 6 έως 9 Σεπτεμβρίου 2017, με θέμα «Το δώρο της φιλοξενίας», είχε την ιδιαίτερη χαρά και τιμή να επιδώσει στον Μακαριώτατο Πατριάρχη και Πάπα Αλεξανδρείας κ. Θεόδωρο, στο πλαίσιο ιδιαίτερης συνάντησης μαζί του, το μόλις εκδοθέν έργο του Κέντρου «Διακόνισσες, χειροτονία των γυναικών και Ορθόδοξη θεολογία».

Ο συλλογικός τόμος - την έκδοση του οποίου επιμελήθηκαν οι πανεπιστημιακοί (ΑΠΘ) και  τα εταιρικά μέλη του CEMES κ.κ. Π. Βασιλειάδης, Ευαγ. Αμοιρίδου και Μόσχος Γκουτζιούδης - αποτελεί καρπό της προσπάθειας του CEMES να καταγράψει και να παρουσιάσει με επιστημονική εγκυρότητα και σεβασμό στην παράδοση της Ορθόδοξης Εκκλησίας την πραγματικότητα ως προς το θεσμό των διακονισσών. Μετά από απόφαση του Κέντρου, ο τόμος έχει αφιερωθεί στον Μακαριώτατο ως έκφραση ελάχιστης ευγνωμοσύνης για τις προσπάθειες που ο ίδιος και το σεπτό Πατριαρχείο Αλεξανδρείας καταβάλουν για τη αναβίωση του θεσμού την περιοχή ευθύνης τους, σε κανονικό πλαίσιο και σε πλήρη αρμονία με τη λειτουργική παράδοση της Εκκλησίας μας.

Ο Μακαριώτατος εξήρε τη συμβολή της Ορθόδοξης θεολογικής κοινότητας και ιδιαίτερα των μελών του Κέντρου ως προς τη διασαφήνιση των ζητημάτων που σχετίζονται με το θεσμό των διακονισσών. Σε άλλο σημείο, ο Μακαριώτατος τόνισε ότι η πρωτοβουλία της αναβίωσης του θεσμού των διακονισσών είναι συνυφασμένη με τις ιδιαίτερες ποιμαντικές και ιεραποστολικές ανάγκες της Εκκλησίας στην Αφρικανική Ήπειρο εκφράζοντας παράλληλα την ελπίδα το παράδειγμα αυτό να ακολουθηθεί και από άλλες κατά τόπους Ορθόδοξες Εκκλησίες. Ο πρόεδρος του Κέντρου ομ. καθηγητής  κ. Πέτρος Βασιλειάδης παράλληλα με την επίδοση του τόμου προσεκάλεσε το Μακαριώτατο να επισκεφτεί τα γραφεία του Κέντρου στην Ιερά Μονή Αγίας Θεοδώρας στη Θεσσαλονίκη, την οποία πρόσκληση ο Πατριάρχης ασμένως αποδέχθηκε. Επίτιμος πρόεδρος του CEMES είναι ο Μητροπολίτης Θεσσαλονίκης κ. Ανθιμος, ενώ εταιρικό μέλος και περιφερειακός εκπρόσωπός του στη Λάρισα είναι ο θεολόγος καθηγητής, Δρ. Χάρης Ανδρεόπουλος.

 * Η κεντρική διάθεση του βιβλίου γίνεται από τις εκδόσεις «Επίκεντρο» (Θεσσαλονίκη: οδ. Καμβουνίων 9, τηλ. 2310 - 256146, email: epikentro@epikentro.gr).

[ Πηγή: Ιστολόγιο CEMES ]

Δημοσιεύσεις: Larissanet , Onlarissa , Trikalavoice